{"id":5601,"date":"2023-10-08T13:41:00","date_gmt":"2023-10-08T12:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mna100.ie\/?post_type=centenary-moments&#038;p=5601"},"modified":"2024-07-09T13:41:52","modified_gmt":"2024-07-09T12:41:52","slug":"scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana","status":"publish","type":"centenary-moments","link":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/","title":{"rendered":"Scoil na Toirbhirte, <br\/> Cluain Meala\u00a0<br\/> Cuardach na nDalta\u00ed Idirbhliana"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-center has-text-color has-link-color wp-elements-d89d3835f9f723e8e13f3725d236ca39\" style=\"color:#a68f71\"><em>\u00d3 chl\u00e9 go deas: Lucy Mahony, Cara Patterson, Rachel O&#8217;Dwyer, Jenna Hayes, Chloe Hickey, Kate Nevin, Dr Sin\u00e9ad McCoole, Amyleigh Norris, Sarah Fitzgerald, Grainne Maher, Millie Hewitt, Eabha Murphy, Rosie O&#8217;Reilly, Rachel Fuller, Lucy Hanrahan, Margaret O&#8217;Mahoney.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ceardlann i Leabharlann Chluain Meala <\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>I m\u00ed na Bealtaine 2023, chuaigh Mn\u00e1100 i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le Cl\u00e1r Dheich mBliana na gCuimhneach\u00e1n i dTiobraid \u00c1rann.<\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed dalta\u00ed idirbhliana \u00f3 Mhe\u00e1nscoil na Toirbhirte, Cluain Meala, Co. Thiobraid \u00c1rann in \u00e9ineacht le Mn\u00e1100 i Leabharlann Chluain Meala don cheardlann taighde le c\u00fanamh \u00f3n Leabharlanna\u00ed Paul Devane.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba \u00e9 cusp\u00f3ir na ceardlainne seo uirlis\u00ed agus acmhainn\u00ed, a chabhr\u00f3dh leo san Ardteistim\u00e9ireacht, a thabhairt do na dalta\u00ed a bh\u00ed rannph\u00e1irteach. Dh\u00edrigh na dalta\u00ed ar Chogadh na gCarad i gContae Thiobraid \u00c1rann.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba \u00e9 an t-\u00e1bhar taighde n\u00e1 an chaoi ar gabhadh na sluaite ban ar fud na t\u00edre le linn Chogadh na gCarad. Socra\u00edodh go nd\u00edreofa\u00ed sa cheardlann ar bhaill de Chumann na mBan as Tiobraid \u00c1rann, a gabhadh i rith Chogadh na gCarad i 1922 agus i 1923.<\/p>\n\n\n\n<p>Cuireadh na mic l\u00e9inn ar an eolas faoi mhn\u00e1 as Tiobraid \u00c1rann a cuireadh i bpr\u00edos\u00fan le linn Chogadh na gCarad. Tugadh bean dhifri\u00fail do gach gr\u00fapa chun taighde a dh\u00e9anamh uirthi agus bhain siad \u00fas\u00e1id as gcuid f\u00f3n agus as acmhainn\u00ed na leabharlainne. M\u00edn\u00edodh do na mic l\u00e9inn faoi <a href=\"http:\/\/www.irishgenealogy.ie\">www.irishgenealogy.ie<\/a>. D&#8217;fh\u00e9adfaid\u00eds cuardach a dh\u00e9anamh ar an su\u00edomh seo chun teacht ar thaifid bhreithe, bh\u00e1is agus ph\u00f3sta. Bhain siad \u00fas\u00e1id freisin as l\u00e1ithre\u00e1n gr\u00e9as\u00e1in daon\u00e1irimh na Cartlainne N\u00e1isi\u00fanta <a href=\"http:\/\/www.census.nationalarchives.ie\">www.census.nationalarchives.ie<\/a> chun a fh\u00e1il amach c\u00e1 raibh na mn\u00e1 in 1901 agus in 1911.<\/p>\n\n\n\n<p>Thaispe\u00e1in Paul Devane cuid d&#8217;fhoins\u00ed na leabharlainne, a d&#8217;fh\u00e9adfadh cabhr\u00fa leo lena gcuid taighde, do na mic l\u00e9inn. D&#8217;fh\u00e9adfaid\u00eds teacht saor in aisce sa leabharlann ar fhoins\u00ed a raibh&nbsp; s\u00ednti\u00fais le h\u00edoc chun rochtain a fh\u00e1il orthu. Thug s\u00e9 cuairt ar an su\u00edomh gr\u00e9as\u00e1in <a href=\"http:\/\/www.irishnewsarchive.com\">www.irishnewsarchive.com<\/a> agus thaispe\u00e1in s\u00e9 conas cuid de mhn\u00e1 Thiobraid \u00c1rann a chuardach sa chartlann.<\/p>\n\n\n\n<p>Rinne na mic l\u00e9inn ini\u00fachadh freisin ar na taifid ar phinsin mh\u00edleata at\u00e1 \u00e1 gcoime\u00e1d sa Chartlann Mh\u00edleata. T\u00e1 digiti\u00fa d\u00e9anta ar na taifid ar fad a bhaineann leis na mn\u00e1, rud a d\u2019fh\u00e1g go bhf\u00e9adfadh na dalta\u00ed iad a chuardach go h\u00e9asca ar l\u00edne ag <a href=\"http:\/\/www.militaryarchives.ie\">www.militaryarchives.ie<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Tar \u00e9is do na dalta\u00ed na p\u00edosa\u00ed ar fad a bhaili\u00fa le ch\u00e9ile, bh\u00ed s\u00e9 in am ansin iad a chur le ch\u00e9ile agus an sc\u00e9al a insint.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tiobraid \u00c1rann sa bhliain 1923<\/h2>\n\n\n\n<p>Ba \u00e9 an pointe tosaigh n\u00e1 cuardach a dh\u00e9anamh sna leabhair sh\u00edni\u00fach\u00e1n at\u00e1 sa bhaili\u00fach\u00e1n i M\u00fasaem Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 digiti\u00fa d\u00e9anta ar na leabhair sh\u00edni\u00fach\u00e1n agus th\u00e1inig na dalta\u00ed ar eolas suimi\u00fail le cabhair \u00f3n <a href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Article-for-Mna-100-Aoife-Torpey.pdf\">gCartlanna\u00ed Aoife Torpey<\/a> agus \u00f3 <a href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Article-for-Mna-100-Brian-Crowley.pdf\">Brian Crowley<\/a>, coime\u00e1da\u00ed an taispe\u00e1ntais faoi mhn\u00e1 a cuireadh i bpr\u00edos\u00fan i gCill Mhaighneann i rith Chogadh na gCarad. Is f\u00e9idir tuilleadh eolais a fh\u00e1il faoin taispe\u00e1ntas sin <a href=\"https:\/\/www.kilmainhamgaolmuseum.ie\/the-women-prisoners-of-the-irish-civil-war\/\">anseo.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>D&#8217;aimsigh na dalta\u00ed roinnt sampla\u00ed de mhn\u00e1 as Tiobraid \u00c1rann a bh\u00ed curtha i bpr\u00edos\u00fan agus a sh\u00ednigh leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1n fad is a bh\u00ed siad i ng\u00e9ibheann.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>C\u00e1rb as na mn\u00e1?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Agus cuardach \u00e1 dh\u00e9anamh sna leabhair sh\u00edni\u00fach\u00e1n a bhain leis an dream a bh\u00ed i ng\u00e9ibheann tagann muid ar mhn\u00e1 as baile Chluain Meala, agus as na ceantair feirmeoireachta <strong>Laitean, Imleach, B\u00e1n Mhic She\u00e1in, An Cluain\u00edn, B\u00e9al \u00c1tha Gabhann, An Bh\u00e1inseach agus Crois an Gh\u00falaigh.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rinne an ch\u00e9ad ghr\u00fapa taighde ar bhean as Daingean an Phr\u00edomhgharda i gCluain Meala.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"646\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_003-1024x646.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5167\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_003-1024x646.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_003-300x189.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_003-768x485.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_003-1536x969.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_003-2048x1293.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>C\u00e1rta Poist de Chluain Meala, Co. Thiobraid \u00c1rann, le caoinchead Tipperary Studies.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Mary Cooney<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Daingean an Phr\u00edomhgharda, Cluain Meala<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Is iad Sarah Fitzgerald, Millie Anna Hewitt, Grainne Maher agus Amyleigh Norris a rinne an taighde<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00edna gcuid taighde, d&#8217;fhoghlaim na mic l\u00e9inn gur Mary Josephine Cooney an t-ainm ioml\u00e1n a bh\u00ed uirthi. Rugadh \u00ed in 1879 i gCluain Meala, Contae Thiobraid \u00c1rann, agus ba in\u00edon \u00ed le Thomas Cooney agus a bhean, nach maireann. N\u00edorbh fh\u00e9idir teacht ar ainm baiste a m\u00e1thar n\u00e1 ar hainm sular ph\u00f3s s\u00ed. John (Se\u00e1n) Cooney ab ainm do dhearth\u00e1ir Mary agus Pearl Cooney ab ainm d\u00e1 deirfi\u00far. Bh\u00ed siopa m\u00f3rdh\u00edola agus earra\u00ed gr\u00f3saera ag an teaghlach, chomh maith le teach tabhairne a raibh T. Cooney air. D\u2019aimsigh siad a cl\u00e1r\u00fach\u00e1n b\u00e1is ar irishgeneology.ie. Fuair Mary b\u00e1s ar an 31 Deireadh F\u00f3mhair 1938. Bh\u00ed s\u00ed 47 bliain d&#8217;aois.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"935\" height=\"118\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mary-cooney-death.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5419\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mary-cooney-death.png 935w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mary-cooney-death-300x38.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mary-cooney-death-768x97.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 935px) 100vw, 935px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Cl\u00e1r\u00fach\u00e1n b\u00e1is Mary Cooney. Le caoinchead Irish Geneology.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed sochraid Mary i s\u00e9ip\u00e9al Naomh Peadar agus P\u00f3l i gCluain Meala, Contae Thiobraid \u00c1rann. Cuireadh \u00ed i reilig a muintire i mBaile an Phaoraigh, Contae Thiobraid \u00c1rann.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"104\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Cooneys-1024x104.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5169\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Cooneys-1024x104.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Cooneys-300x31.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Cooneys-768x78.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Cooneys-1536x157.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Cooneys-2048x209.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Comhartha\u00edocht \u00f3 Cooney&#8217;s Bar a bh\u00edodh suite i nDaingean an Phr\u00edomhgharda, Cluain Meala. Le caoinchead&nbsp; Tipperary Studies.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Seo rogha picti\u00far a togadh in 2023 de Dhaingean an Phr\u00edomhgharda \u00e1it a raibh Mary Josephine Cooney agus a teaghlach ina gc\u00f3na\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"743\" data-id=\"5172\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_001-1024x743.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5172\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_001-1024x743.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_001-300x218.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_001-768x557.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_001-1536x1114.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_001-2048x1486.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Le caoinchead&nbsp; Tipperary Studies.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"5176\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_002-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5176\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_002-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_002-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_002-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_002-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_002-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Le caoinchead&nbsp; Tipperary Studies.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Seo rogha picti\u00far a togadh in 2023 de Dhaingean an Phr\u00edomhgharda \u00e1it a raibh Mary Josephine Cooney agus a teaghlach ina gc\u00f3na\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"667\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_005-1024x667.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5178\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_005-1024x667.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_005-300x195.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_005-768x500.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_005-1536x1000.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_005-2048x1334.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Daingean an Phr\u00edomhgharda, Cluain Meala Co. Thiobraid \u00c1rann. Le caoinchead Leabharlann N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Le linn d\u00f3ibh a bheith ag obair ar an tionscadail seo, th\u00f3g Millie Anna Hewitt, Sarah Fitzgerald, Grainne Maher agus Amyleigh Norris grianghraf den su\u00edomh ar a mb\u00edodh an siopa gr\u00f3saera agus an t\u00e1bhairne, i nDaingean an Phr\u00edomhgharda, i gCluain Meala.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"576\" height=\"1024\" data-id=\"5182\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-1-576x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5182\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-1-576x1024.jpg 576w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-1-169x300.jpg 169w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-1-768x1365.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-1-864x1536.jpg 864w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-1.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 576px) 100vw, 576px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Le caoinchead <\/em> Millie Anna Hewitt<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"576\" height=\"1024\" data-id=\"5184\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-2-576x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5184\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-2-576x1024.jpg 576w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-2-169x300.jpg 169w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-2-768x1365.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-2-864x1536.jpg 864w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/MicrosoftTeams-image-2.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 576px) 100vw, 576px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Le caoinchead <\/em> Millie Anna Hewitt<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Feicfidh t\u00fa \u00f3 na grianghraif thuas a t\u00f3gadh de Dhaingean an Phr\u00edomhgharda mar at\u00e1 s\u00e9 anois, nach bhfuil aon rian f\u00e1gtha de ghn\u00f3 an teaghlaigh.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"742\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_003-1024x742.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5190\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_003-1024x742.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_003-300x217.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_003-768x557.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_003-1536x1113.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_003-2048x1484.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Daingean an Phr\u00edomhgharda, Cluain Meala, sna 1970id\u00ed, Michael Murphy. Le caoinchead Tipperary Studies<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"733\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_004-1024x733.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5194\" style=\"width:1024px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_004-1024x733.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_004-300x215.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_004-768x550.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_004-1536x1099.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Murphy-clonmel-1970s_004-2048x1465.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Daingean an Phr\u00edomhgharda, Cluain Meala, sna 1970id\u00ed, Michael Murphy. Le caoinchead Tipperary Studies.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Chuidigh an Dr Sin\u00e9ad McCoole leis na dalta\u00ed dul n\u00edos doimhne i saol Mary Cooney.<\/p>\n\n\n\n<p>Fuair siad amach gur sh\u00ednigh Mary Cooney leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1n ar an 26 Aibre\u00e1n 1923 agus \u00ed i bPr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann, agus gur thug s\u00ed le fios inti go raibh s\u00ed le 3\u00fa Briog\u00e1id Thiobraid \u00c1rann.<\/p>\n\n\n\n<p>Is f\u00e9idir linn a r\u00e1 go raibh Mary cairdi\u00fail le Kitty agus Jenny Coyle, chomh maith le Nellie Fennell agus Frances Casey mar gur sh\u00ednigh s\u00ed a gcuid leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1n. Cuimhneach\u00e1in a bh\u00ed sna leabhair seo do na mn\u00e1 ar an tr\u00e9imse a chaith siad sa phr\u00edos\u00fan. T\u00e1 cuid de na leabhair bronnta ar Mh\u00fasaem Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann, lena n-\u00e1ir\u00edtear cinn a sh\u00ednigh Mary Cooney. T\u00e1 c\u00f3ipeanna de leabhair sh\u00edni\u00fach\u00e1n i mbaili\u00fach\u00e1in phr\u00edobh\u00e1ideacha freisin.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"792\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2018.0200-0019-crop--1024x792.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5197\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2018.0200-0019-crop--1024x792.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2018.0200-0019-crop--300x232.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2018.0200-0019-crop--768x594.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2018.0200-0019-crop--1536x1188.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2018.0200-0019-crop--2048x1583.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1n a sh\u00ednigh Mary Cooney. Le caoinchead Mh\u00fasaem Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann KMGLM 2018.0200-0019.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Nuair a d\u00e9anadh cuardach i gcomhaid an phinsin mh\u00edleata aims\u00edodh iarratas pinsin Mary Cooney.<\/p>\n\n\n\n<p>D&#8217;\u00e9irigh l\u00e9i ina hiarratas ar phinsean de bharr go raibh s\u00ed in ball de Chumann na mBan \u00f3n 1 Aibre\u00e1n 1919 go an 30 Me\u00e1n F\u00f3mhair 1923. Bh\u00ed s\u00ed ina hUachtar\u00e1n ar Chraobh Chluain Meala \u00f3n am ar buna\u00edodh \u00ed i Me\u00e1n F\u00f3mhair 1917. Bh\u00ed s\u00ed ina hOifigeach Briog\u00e1ide i gCeannas. Thug s\u00ed seirbh\u00eds do Chluain Meala agus rinne s\u00ed cur s\u00edos air ina taifead pinsin mar \u2018the district.\u2019<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"816\" height=\"837\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mary-cooney-military-archive.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5421\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mary-cooney-military-archive.png 816w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mary-cooney-military-archive-292x300.png 292w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mary-cooney-military-archive-768x788.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 816px) 100vw, 816px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Leathanach \u00f3 chomhad taifid pinsin Mary Cooney. Le caoinchead Chartlann Mh\u00edleata na h\u00c9ireann, MSP34REF18356.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>I 1914, chuaigh s\u00ed isteach in Otharcharr Naomh Eoin agus rinne s\u00ed scr\u00faduithe chun altranas baile &#8211; ar thug s\u00ed &#8216;ambulance work&#8217; air a mh\u00faineadh do bhaill Chumann na mBan ina craobh f\u00e9in. Ar iarratas \u00f3 Dan Breen, d&#8217;eagraigh s\u00ed craobhacha eile i dTiobraid \u00c1rann agus i bPort L\u00e1irge. Mh\u00fain s\u00ed do na baill le cleith\u00edn\u00ed agus bindeal\u00e1in a dh\u00e9anamh mar chuid d&#8217;oili\u00faint agus druile\u00e1il gharchabhrach. Scr\u00edobh s\u00ed gur dhr\u00e9achtaigh s\u00ed cairteacha san anatama\u00edocht agus san fhiseola\u00edocht. Chomh maith leis sin mh\u00fain s\u00ed \u2018a little Irish history.\u2019 D\u00fairt s\u00ed n\u00edos d\u00e9ana\u00ed go ndearna Const\u00e1blacht R\u00edoga na h\u00c9ireann ruathar ar na seomra\u00ed ina teach a d&#8217;\u00fas\u00e1ideadh siad le haghaidh cruinnithe agus gur t\u00f3gadh &#8220;their things&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed Mary gn\u00edomhach freisin ar L\u00e1 na mBan ar an 9 Meitheamh 1918 agus ghlac s\u00ed p\u00e1irt i sl\u00f3gadh frithchoinscr\u00edofa i gCluain Meala.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"822\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/1918-La-na-mBan-18FO-1K55-05-822x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5609\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/1918-La-na-mBan-18FO-1K55-05-822x1024.jpg 822w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/1918-La-na-mBan-18FO-1K55-05-241x300.jpg 241w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/1918-La-na-mBan-18FO-1K55-05-768x957.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/1918-La-na-mBan-18FO-1K55-05-1233x1536.jpg 1233w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/1918-La-na-mBan-18FO-1K55-05-1644x2048.jpg 1644w\" sizes=\"auto, (max-width: 822px) 100vw, 822px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>L\u00e1 na mBan: gealltanas soll\u00fanta do mhn\u00e1 na h\u00c9ireann: ar cuireadh t\u00fas leis ar L\u00e1 Fh\u00e9ile Colmcille, D\u00e9 Domhnaigh an 9 Meitheamh 1918. Le caoinchead Leabharlann N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann, NLI EPH D21.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><em>\u2026Because the enforcement of conscription on any people without their consent is tyranny, we are resolved to resist the conscription of Irishmen. We will not fill the places of men deprived of their work through refusing enforced military service. We will do all in our power to help the families of men who suffer through refusing enforced military service.<\/em><\/p>\n<cite>T\u00e9acs \u00f3 L\u00e1 na mBan (thuas).<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Rinne Mary cur s\u00edos ar a seirbh\u00eds leis na Col\u00fain Reatha le linn Chogadh na gCarad &#8211; \u00e9ada\u00ed agus bia a bhaili\u00fa le tabhairt chuig fir a bh\u00ed ar a dteitheadh. Scr\u00edobh Mary go mb\u00edodh s\u00ed, mar chuid d\u00e1 dualgais, ag cniot\u00e1il stoca\u00ed agus ag d\u00e9anamh an n\u00edoch\u00e1in. Ba mhinic a bhaineadh fir a bh\u00ed p\u00e1irteach sa troid \u00fas\u00e1id as a teach in \u2018The Main Guard, Clonmel\u2019 agus choinn\u00edt\u00ed roinnt arm sa teach. Bh\u00ed a dearth\u00e1ir Se\u00e1n san IRA agus chabhraigh s\u00ed leis muinisin a dh\u00e9anamh. D&#8217;iompair s\u00ed airm freisin idir Baile \u00c1tha Cliath agus Tiobraid \u00c1rann. D\u00fairt s\u00ed gur iompra\u00edodh na hairm i leabhair, ina gcodanna, agus go raibh 21 de na coime\u00e1d\u00e1in sin f\u00f3s ina seilbh aici. Chun tuilleadh eolais a fh\u00e1il, f\u00e9ach <a href=\"http:\/\/mspcsearch.militaryarchives.ie\/docs\/files\/PDF_Membership\/9\/MA-MSPC-CMB-92.pdf\">Cumann na mBan Chluain Meala<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>D&#8217;eagraigh s\u00ed craobhacha i ndeisceart Thiobraid \u00c1rann chomh maith \u2013 Cill S\u00edol\u00e1in<strong>, Loch Ceann, Baile an Phaoraigh, An Ghr\u00e1inseach, Faiche R\u00f3, An Chathair, An Charraig, An Caisle\u00e1n Nua, Fiodh Ard, An Chloich\u00edn, Na Gr\u00e1ga<\/strong>, agus i gceantair i gContae Phort L\u00e1irge &#8211; Baile Mhic Cairbre agus Gleann na hUidhre, an gleann i sl\u00e9ibhte an Chomaraigh. Ina theannta sin thugadh s\u00ed bia agus \u00e9ada\u00ed chuig fir a bh\u00ed ar sheirbh\u00eds ghn\u00edomhach. Thugadh s\u00ed aire d\u2019fhir a bh\u00edodh gonta freisin.<\/p>\n\n\n\n<p>D&#8217;fhan Seamus Robinson, Ernie O&#8217;Malley agus Sean Treacy le muintir Cooney i nDaingean an Phr\u00edomhgharda.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"592\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Batt-group-armed-with-rifles-1024x592.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5203\" style=\"width:1024px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Batt-group-armed-with-rifles-1024x592.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Batt-group-armed-with-rifles-300x173.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Batt-group-armed-with-rifles-768x444.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Batt-group-armed-with-rifles.jpg 1476w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>An Cathl\u00e1n agus raidhfil\u00ed acu. Grianghrafad\u00f3ir John Sharkey, Baili\u00fach\u00e1n Sharkey. Le caoinchead Tipperary Studies le cead \u00f3 Neil Sharkey.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Nuair a thosaigh Cogadh na gCarad bh\u00ed s\u00ed lonnaithe i nD\u00fan Chluain Meala agus d\u2019fhan s\u00ed ann n\u00f3 gur tharla an t-aslonn\u00fa ar an 12 L\u00fanasa 1922. Ar an 5 Meitheamh 1922 d&#8217;eagraigh Mary l\u00e9irmheas ar Chumann na mBan Thiobraid \u00c1rann agus th\u00e1inig Margaret Skinnider anuas as Baile \u00c1tha Cliath. Scr\u00edobh Mary \u2018all my girls were in it.\u2019<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"663\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_002-1-1024x663.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5208\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_002-1-1024x663.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_002-1-300x194.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_002-1-768x497.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_002-1-1536x994.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/Historical-postcards_002-1-2048x1326.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>An Bheairic (Royal Field Artillery), Cluain Meala. Baili\u00fach\u00e1n C\u00e1rta\u00ed Poist. Le caoinchead Tipperary Studies.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Baineadh \u00fas\u00e1id as a teach i nDaingean an Phr\u00edomhgharda mar ionad seolta le haghaidh teachtaireachta\u00ed \u00f3n gCeanncheathr\u00fa Ginear\u00e1lta agus \u00f3 Cheannasa\u00edocht an Deiscirt agus an Iarthair. Mha\u00edgh s\u00ed go raibh s\u00ed gn\u00edomhach go lean\u00fanach go dt\u00ed gur gabhadh \u00ed ar an 5 M\u00e1rta 1923. Mar bhall de Bhardaigh Dhl\u00ed na mBocht, ch\u00e1in Mary na b\u00e1suithe agus de r\u00e9ir a cuntais gabhadh go gairid ina dhiaidh sin \u00ed sa bhaile.<\/p>\n\n\n\n<p>Scaoileadh saor \u00ed as Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath ar an 7 Samhain 1923.<\/p>\n\n\n\n<p>Tar \u00e9is di iarratas a dh\u00e9anamh den ch\u00e9ad uair in 1935, bronnadh pinsean uirthi i 1942. Mar at\u00e1 luaite ina comhad fuair Mary b\u00e1s le linn an phr\u00f3isis f\u00edoraithe. Ina dhiaidh sin is chuig a neasghaol, a dearth\u00e1ir Sean Cooney a th\u00e1inig aon cumars\u00e1id \u00f3n Roinn.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Julia Josephine O\u2019Brien<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Baile \u00c1tha Gabhann<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Taighde le Rosie O&#8217;Reilly agus Rachel Fuller<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"792\" height=\"770\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/silvermines-nenagh.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5423\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/silvermines-nenagh.png 792w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/silvermines-nenagh-300x292.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/silvermines-nenagh-768x747.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 792px) 100vw, 792px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>L\u00e9arsc\u00e1il de Bhaile \u00c1tha Gabhann, An Chill Mh\u00f3ir, Co. Thiobraid \u00c1rann.<\/em> <em>CYAL50380481<\/em><br><em>\u00a9 Tailte \u00c9ireann \u2013 Surveying.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Fuair Rosie O&#8217;Reilly agus Rachel Fuller amach gur rugadh Julia O&#8217;Brien ar an 23 Feabhra 1901 i dteach uimhir 29, Baile \u00c1tha Gabhann, An Chill Mh\u00f3ir agus gurbh iad John agus Julie O\u2019Brien a tuismitheoir\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>Ryan an sloinne a bh\u00ed ar mh\u00e1thair Julia sular ph\u00f3s s\u00ed James, athair Julia, in 1886.<br>T\u00e1 a fhios againn \u00f3 Dhaon\u00e1ireamh N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann 1911 go raibh tuismitheoir\u00ed Julia p\u00f3sta ar feadh le 23 bliain. I dTiobraid \u00c1rann a rugadh a hathair in 1862, bh\u00ed s\u00e9 59 bliain d&#8217;aois le linn an daon\u00e1irimh. I Luimneach a rugadh a m\u00e1thair agus de r\u00e9ir an daon\u00e1irimh bh\u00ed s\u00ed 46 sa bhliain 1911. Bh\u00ed bearna aoise 13 bliana idir an l\u00e1n\u00fain.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"148\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-parents-census-1024x148.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5245\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-parents-census-1024x148.png 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-parents-census-300x43.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-parents-census-768x111.png 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-parents-census.png 1033w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Cl\u00e1r\u00fa breithe Julia O&#8217;Brien. Le caoinchead IrishGeneology.ie<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Fuair Rosie O&#8217;Reilly agus Rachel Fuller amach i ndaon\u00e1ireamh 1901 agus 1911 go raibh athair Julia ina bhall de Chonst\u00e1blacht R\u00edoga na h\u00c9ireann.<\/p>\n\n\n\n<p>Faoin am ar rugadh Julia in 1891, fear poist a bh\u00ed ina hathair. Cl\u00e1ra\u00edodh ina dhiaidh sin go raibh dearth\u00e1ir Julia, Michael J O&#8217;Brien, ina fhear poist, agus an post tugtha ar l\u00e1mh d\u00f3 ag a n-athair. De r\u00e9ir na ndaon\u00e1ireamh bh\u00ed m\u00e1thair Julia ina bean t\u00ed in 1901 agus in 1911. Fuair na mic l\u00e9inn amach freisin \u00f3 Dhaon\u00e1ireamh 1911 go raibh ochtar leana\u00ed aici a mhair ach go bhfuair beirt leana\u00ed a rugadh di b\u00e1s. Rugadh an dearth\u00e1ir ba shine a bh\u00ed ag Julia, John Josh O&#8217;Brien, in 1889 i Luimneach agus bh\u00ed s\u00e9 22 bliain d&#8217;aois in 1911. Rugadh a deirfi\u00far, Catherine M., in 1890 i Luimneach. Ba \u00ed Julia an dara duine ba shine, bliain n\u00edos \u00f3ige n\u00e1 Michael. Fuair Catherine b\u00e1s idir na blianta 1901 agus 1911.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"787\" height=\"330\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/ireland-census-1911-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5253\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/ireland-census-1911-1.jpg 787w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/ireland-census-1911-1-300x126.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/ireland-census-1911-1-768x322.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 787px) 100vw, 787px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Daon\u00e1ireamh na h\u00c9ireann, 1901. Le caoinchead Chartlann N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann. NAI 003900030.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Rugadh dearth\u00e1ir eile John Christopher O&#8217;Brien i gCill Chainnigh in 1895. Bh\u00ed s\u00e9 16 bliana d&#8217;aois nuair a glacadh daon\u00e1ireamh na bliana 1911, 2 bhliain n\u00edos sine n\u00e1 a dhearth\u00e1ir William Denis O&#8217;Brien. Bh\u00ed beirt dearth\u00e1ireacha n\u00edos \u00f3ige ag Julia, Daniel Simon a rugadh in 1904 agus Thomas, nach raibh ach tr\u00ed bliana d\u2019aois in 1911.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"496\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/census-1024x496.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5249\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/census-1024x496.png 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/census-300x145.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/census-768x372.png 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/census.png 1390w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Daon\u00e1ireamh na h\u00c9ireann, 1911. Le caoinchead Chartlann N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann, nai003320097.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"881\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/juila-obrien-crop-1024x881.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5216\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/juila-obrien-crop-1024x881.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/juila-obrien-crop-300x258.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/juila-obrien-crop-768x661.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/juila-obrien-crop.jpg 1228w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Sampla d&#8217;obair na nDalta\u00ed.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>De r\u00e9ir na gc\u00e1ip\u00e9is\u00ed oifigi\u00fala ba \u00ed Julia O&#8217;Brien an 28\u00fa pr\u00edos\u00fanach a chuaigh isteach i bPr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann. Tugtar le fios sa taifead oifigi\u00fail gur scaoileadh saor \u00ed ar an 25 I\u00fail 1923. Scr\u00edobh Hannah Moynihan go bhfuair s\u00ed \u2018a big send off \u2019 sular fh\u00e1g s\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"665\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0246-pp.95-96-1024x665.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5218\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0246-pp.95-96-1024x665.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0246-pp.95-96-300x195.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0246-pp.95-96-768x499.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0246-pp.95-96-1536x997.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0246-pp.95-96-2048x1329.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Dialann Hannah Moynihan, Pr\u00edos\u00fan Thr\u00e1 L\u00ed, Pr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann agus Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath, Dialann- M\u00e1rta-Deireadh F\u00f3mhair 1923 (lgh 95-96). Le caoinchead Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann KMGLM.2010.0246.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"412\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0200-0014-julia-obrien-crop-1024x412.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5220\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0200-0014-julia-obrien-crop-1024x412.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0200-0014-julia-obrien-crop-300x121.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0200-0014-julia-obrien-crop-768x309.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0200-0014-julia-obrien-crop-1536x619.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/KMGLM-2010.0200-0014-julia-obrien-crop-2048x825.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Pr\u00edos\u00fan Mhuinseo, Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath agus Pr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann 1923, leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1in ar le Kitty Coyle \u00ed. Le caoinchead Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann, KMGLM.2010.0200.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"816\" height=\"677\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-autograph-book.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5230\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-autograph-book.png 816w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-autograph-book-300x249.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-autograph-book-768x637.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 816px) 100vw, 816px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Pr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann agus Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath 1923, leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1in ar le Nellie Fennell \u00ed. Le caoinchead Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann. KMGLM.2010.0196<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ar 8 M\u00e1rta 1923, nuair a bh\u00ed s\u00ed i bPr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann, scr\u00edobh Julia i leabhar sini\u00fach\u00e1in Nellie Fennell. B&#8217;as cathair Luimnigh do Nellie.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center\">Far better the grave or the prison<br>Illustrated by one patriot\u2019s name<br>Than the trophies of all those who have risen<br>On Liberty\u2019s ruin to fame.<br>Just a few more years and a few more tears<br>And we\u2019ll rise to might again.<br>Through the blood that was shed by our rebel dead<br>A Republic we must again.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Ina dhiaidh sin, agus \u00ed sa phr\u00edos\u00fan, sh\u00ednigh Julia leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1in Lily Gleeson, ar an 22 I\u00fail 1923 in Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath. B&#8217;as Baile \u00c1tha Cliath do Lily.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"518\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-crop-autograph-1-1024x518.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5237\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-crop-autograph-1-1024x518.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-crop-autograph-1-300x152.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-crop-autograph-1-768x388.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/julia-crop-autograph-1.jpg 1378w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath, I\u00fail- Deireadh F\u00f3mhair 1923, leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1in ar le Lily Gleeson \u00ed. Le caoinchead Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann. KMGLM.2010.0164.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Madge Heffernan<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Sr\u00e1id Gladstone Cluain Meala agus Baile an Bhar\u00fanaigh<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Taighde le<\/strong> <strong>Cara Patterson agus Lucy Mahony<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"549\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/20231028-barronstown-1024x549.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5618\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/20231028-barronstown-1024x549.png 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/20231028-barronstown-300x161.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/20231028-barronstown-768x411.png 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2024\/07\/20231028-barronstown.png 1359w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>L\u00e9arsc\u00e1il de Bhaile an Bhar\u00fanaigh,CYAL50380481<\/em><br><em>\u00a9 Tailte \u00c9ireann \u2013 Surveying.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Rinne Cara Patterson agus Lucy Mahony taighde ar Margaret Heffernan, a dtugta\u00ed Madge uirthi, as Baile an Bhar\u00fanaigh. Fuair siad amach go raibh s\u00ed ar dhuine d&#8217;ochtar leana\u00ed a rugadh do Thomas agus Alice Heffernan. De r\u00e9ir chl\u00e1rlann an ph\u00f3sta, bh\u00ed a hathair 41 nuair a ph\u00f3s s\u00e9, bh\u00ed a bhean ch\u00e9ile 11 bliain n\u00edos \u00f3ige n\u00e1 \u00e9. Thug daon\u00e1ireamh na bliana 1901 le fios go raibh seisear deirfi\u00faracha ag Madge agus dearth\u00e1ir amh\u00e1in, William. Bh\u00ed an teaghlach ina gc\u00f3na\u00ed i dteach 4 sheomra, agus bh\u00ed seacht cinn de thithe lasmuigh acu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"488\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/madge-census-1-1024x488.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5343\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/madge-census-1-1024x488.png 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/madge-census-1-300x143.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/madge-census-1-768x366.png 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/madge-census-1.png 1275w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Daon\u00e1ireamh na h\u00c9ireann, 1901. Le caoinchead Chartlann N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Faoin mbliain 1911, tr\u00e1th a raibh Madge 19 mbliana d&#8217;aois, n\u00ed raibh tri\u00far de na deirfi\u00faracha a bh\u00ed n\u00edos sine n\u00e1 \u00ed, Mary, Delia agus Alice ina gc\u00f3na\u00ed sa bhaile n\u00edos m\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"478\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/may-anne-census-1024x478.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5317\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/may-anne-census-1024x478.png 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/may-anne-census-300x140.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/may-anne-census-768x359.png 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/may-anne-census.png 1238w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Daon\u00e1ireamh na h\u00c9ireann, 1911. Le caoinchead Chartlann N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ina hiarratas ar phinsean m\u00edleata (rud nach bhfuair s\u00ed), d\u00fairt Madge go raibh s\u00ed ina ball de Chumann na mBan, agus go ndeachaigh s\u00ed isteach sa Chumann in 1917 nuair a bh\u00ed s\u00ed 21 bliain d&#8217;aois. Bh\u00ed s\u00ed gn\u00edomhach \u00f3 Aibre\u00e1n 1917 go dt\u00ed an 30 Me\u00e1n F\u00f3mhair 1923, nuair a scaoileadh amach as an bpr\u00edos\u00fan \u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed s\u00ed ina ball de Chraobh Chluain Meala agus bh\u00ed ceangal aici freisin le 3\u00fa Briog\u00e1id Thiobraid \u00c1rann, faoi cheannas She\u00e1in Duffy agus Allen James Hickey. Bh\u00ed s\u00ed faoi cheannas an IRA. D\u00fairt s\u00ed ina hiarratas ar phinsean \u2018I was involved in dispatch work, intelligence work.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Deirtear ina comhad go raibh Mary Cooney, a bh\u00ed i gceannas ar Chumann na mBan, Cluain Meala, i gceannas ar Mhadge.<\/p>\n\n\n\n<p>Choinnigh s\u00ed uirthi ag obair do ghluaiseacht an neamhsple\u00e1chais nuair a bhog s\u00ed go Contae Luimnigh. Le linn di a bheith i bPail\u00eds Ghr\u00e9ine i gContae Luimnigh, bh\u00ed s\u00ed fostaithe i Messrs Cunningham\u2019s, a bh\u00ed gar do theach a muintire. Nuair a bh\u00ed s\u00ed ansin, d&#8217;oibrigh s\u00ed le Briog\u00e1id Luimnigh Thoir.<\/p>\n\n\n\n<p>Chaill s\u00ed a post agus d&#8217;fhill s\u00ed ar Chluain Meala.<\/p>\n\n\n\n<p>Le linn Chogadh na gCarad, chuaigh s\u00ed isteach sna f\u00f3rsa\u00ed Frithchonartha, a bh\u00ed i gcoinne an Airm N\u00e1isi\u00fanta, agus \u00ed f\u00f3s ag d\u00e9anamh na hoibre ch\u00e9anna &#8211; c\u00farsa\u00ed faisn\u00e9ise agus seoladh. D&#8217;iompair s\u00ed airm agus arml\u00f3n \u00f3 Bhaile \u00c1tha Cliath go Gabhal Luimnigh, at\u00e1, in ainneoin a ainm, i gContae Thiobraid \u00c1rann.<\/p>\n\n\n\n<p>Scr\u00edobh fear a bh\u00ed san IRA &#8211; Andrew Kennedy, a bh\u00ed sa chol\u00fan reatha&nbsp; &#8211; litir ar a son, le r\u00e1 go raibh aithe mhaith aige uirthi, le linn \u2018the time of the IRA activities from 1917-1923.\u2019 Seo le linn chogadh na saoirse agus chogadh na gcarad. D\u00fairt s\u00e9 faoi Madge gur thug s\u00ed \u2018outstanding services as intelligence agent\u2019. Agus gur iompar s\u00ed \u2018dispatches and verbal messages between Limerick Junction and headquarters in Tipperary.\u2019 Is f\u00e9idir leat f\u00e9achaint ar na tuairisc\u00ed maidir lena pinsean <a href=\"http:\/\/mspcsearch.militaryarchives.ie\/docs\/files\/PDF_Pensions\/R13\/MSP34REF64256%20Madge%20Heffernan\/MSP34REF64256%20Madge%20Heffernan.pdf\">anseo.<\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"786\" height=\"843\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/letter-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5347\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/letter-2.png 786w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/letter-2-280x300.png 280w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/letter-2-768x824.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 786px) 100vw, 786px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Litir \u00f3 Andrew Kennedy, i gcomhad pinsin mh\u00edleata Madge Heffernan. Le caoinchead na Cartlainne M\u00edleata, MSP34REF64256.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1854\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Gladstone-Street-looking-south-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5471\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Gladstone-Street-looking-south-scaled.jpg 2560w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Gladstone-Street-looking-south-300x217.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Gladstone-Street-looking-south-1024x742.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Gladstone-Street-looking-south-768x556.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Gladstone-Street-looking-south-1536x1113.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Gladstone-Street-looking-south-2048x1484.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Sr\u00e1id Gladstone, Cluain Meala, Tiobraid \u00c1rann, 1970id\u00ed. Le caoinchead Tipperary Studies<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Sa bhliain 1923, bh\u00ed Madge f\u00f3s ina ball de Chumann na mBan. Bh\u00ed s\u00ed in aghaidh bhun\u00fa Shaorst\u00e1t \u00c9ireann agus cuireadh i bpr\u00edos\u00fan \u00ed i bPr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann, sa bhliain 1923.<\/p>\n\n\n\n<p>Taispe\u00e1nann na leabhair sh\u00edni\u00fach\u00e1in d\u00fainn go raibh s\u00ed in Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath, a tionta\u00edodh isteach ina ionad coinne\u00e1la le haghaidh mn\u00e1 a rabhthas \u2018in amhras\u2019 f\u00fathu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"458\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/madge-workhouse-2-1024x458.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5289\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/madge-workhouse-2-1024x458.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/madge-workhouse-2-300x134.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/madge-workhouse-2-768x344.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/madge-workhouse-2.jpg 1403w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath, I\u00fail- Deireadh F\u00f3mhair 1923. Leabhar s\u00edniuch\u00e1in ar le Lily Gleeson \u00e9. Le caoinchead Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann. KMGLM.2010.0164.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Rinne Cara Patterson<\/strong> agus <strong>Lucy Mahony amach go gcaithfeadh s\u00e9 go raibh <\/strong>Madge i dtriobl\u00f3id cheart, mar tar \u00e9is di a bheith i bPr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann cuireadh go dt\u00ed Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath \u00ed, ar theach na mbocht a bh\u00edodh ann.<\/p>\n\n\n\n<p>Gabhadh Madge i gCluain Meala i M\u00e1rta 1923 nuair a bh\u00ed s\u00ed ina c\u00f3na\u00ed Sr\u00e1id Gladstone.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 su\u00edomh ann ar a dtugtar <a href=\"https:\/\/clonmel.ie\/\"><strong>Clonmel.ie<\/strong><\/a> ina bhfuil sonra\u00ed faoi chuid de na gn\u00f3lachta\u00ed ar Shr\u00e1id Gladstone. Nuair a bh\u00ed Madge ina ch\u00f3na\u00ed ann in 1923, i measc na siopa\u00ed ar an tsr\u00e1id bh\u00ed roinnt siopa\u00ed \u00e9adaigh \u2013 gach seans go raibh s\u00ed ina c\u00f3na\u00ed in \u00e1ras\u00e1n i seomra\u00ed os cionn cheann de na siopa\u00ed ar an tsr\u00e1id seo.<\/p>\n\n\n\n<p>Ar an drochuair n\u00edor thug Madge uimhir sr\u00e1ide nuair a sh\u00ednigh s\u00ed na leabhair sh\u00edni\u00fach\u00e1in. Gach seans n\u00e1r scr\u00edobh s\u00ed an uimhir mar go nglacta\u00ed seilbh go minic ar na leabhair sh\u00edni\u00fach\u00e1in agus ar ch\u00e1ip\u00e9is\u00ed eile agus d\u00e1 mbeadh a seoladh scr\u00edofa d&#8217;fh\u00e9adfa\u00ed ruathar a dh\u00e9anamh air.<\/p>\n\n\n\n<p>Dheimhnigh taifead pinsin Madge gur chaith s\u00ed s\u00e9 mh\u00ed i bPr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann. T\u00e1 a fhios againn go raibh s\u00ed i Sciath\u00e1n A (an Sciath\u00e1n Thoir, sciath\u00e1n nua) agus sa sean-sciath\u00e1n, Sciath\u00e1n B. Tugann na leabhair sh\u00edni\u00fach\u00e1in le fios go raibh s\u00ed in Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath.<\/p>\n\n\n\n<p>Scr\u00edobh s\u00ed i leabhar sini\u00fach\u00e1in Mary Twamley:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>From freedom\u2019s cause in freedom strife<br>Can mortal sender more than life<br>Can patriot praise with purpose high<br>For more than his land to die???<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"740\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/blue-notebook-1024x740.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5291\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/blue-notebook-1024x740.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/blue-notebook-300x217.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/blue-notebook-768x555.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/blue-notebook.jpg 1322w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Pr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann agus Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath 1923. Leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1in ar le Mary Twamley \u00e9. Le caoinchead Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann. KMGLM.2010.0133<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"382\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/on-the-road-to-morn-1024x382.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5293\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/on-the-road-to-morn-1024x382.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/on-the-road-to-morn-300x112.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/on-the-road-to-morn-768x287.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/on-the-road-to-morn-1536x573.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/on-the-road-to-morn.jpg 1640w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Pr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann agus Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath 1923, leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1in ar le Nellie Fennell \u00e9. Le caoinchead Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann. KMGLM.2018.0200.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Sa leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1in seo sh\u00ednigh s\u00ed a hainm i nGaeilge. D&#8217;\u00fas\u00e1id s\u00ed an t-ainm Ma\u00edr\u00e9ad i leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1in Nellie Fennell as Luimneach (thuas) agus freisin i leabhar Nan Hogan as an Chreatlach, Chontae an Chl\u00e1ir (th\u00edos). Fuair Nan Hogan b\u00e1s go gairid tar \u00e9is di a bheith ligthe amach as an bpr\u00edos\u00fan.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"337\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mairead-autograph-1024x337.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5295\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mairead-autograph-1024x337.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mairead-autograph-300x99.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mairead-autograph-768x252.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mairead-autograph-1536x505.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/mairead-autograph.jpg 1798w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Pr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann agus Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath, M\u00e1rta-Meitheamh 1923, leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1in ar le Nan Hogan \u00e9. Le caoinchead Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann. MhKMGLM.2015.0087.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Caithfidh go raibh Madge cairdi\u00fail le go leor ban \u00e9ags\u00fail as \u00e1iteanna ar fud na t\u00edre agus \u00ed sa phr\u00edos\u00fan, ach n\u00edl a fhios againn ar fhan cairdeas eatarthu ina dhiaidh sin.<\/p>\n\n\n\n<p>Fuair na mic l\u00e9inn amach \u00f3na taifead Pinsin Mh\u00edleata n\u00e1r ph\u00f3s Madge agus gur chaith s\u00ed an chuid eile d\u00e1 saol i Sr\u00e1id Morton.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"743\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Morton-Street-Domestic-College-1970s-743x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5493\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Morton-Street-Domestic-College-1970s-743x1024.jpg 743w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Morton-Street-Domestic-College-1970s-218x300.jpg 218w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Morton-Street-Domestic-College-1970s-768x1058.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Morton-Street-Domestic-College-1970s-1115x1536.jpg 1115w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Morton-Street-Domestic-College-1970s-1486x2048.jpg 1486w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/Morton-Street-Domestic-College-1970s-scaled.jpg 1858w\" sizes=\"auto, (max-width: 743px) 100vw, 743px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>29 Sr\u00e1id Morton Cluain Meala, Tiobraid \u00c1rann. Le caoinchead Tipperary Studies.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Sna 1950id\u00ed, bh\u00ed c\u00f3na\u00ed ar Madge i 29 Sr\u00e1id Morton, Cluain Meala. T\u00e1 s\u00e9 suite ar ch\u00fal an chlochair, ar an mb\u00f3thar taobh thiar de Shr\u00e1id Gladstone.&nbsp; Is ansin a fuair s\u00ed an litir ag cur in i\u00fal di n\u00e1r \u00e9irigh lena hiarratas ar phinsean as a seirbh\u00eds.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"490\" height=\"736\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/pension-clonmel.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5299\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/pension-clonmel.png 490w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/pension-clonmel-200x300.png 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 490px) 100vw, 490px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Le caoinchead Chartlann Mh\u00edleata \u00c9ireann, MSP34REF64256.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Tugann a taifead pinsin eolas faoina raibh ar bun aici tar \u00e9is di teacht amach as an bpr\u00edos\u00fan. Chuaigh s\u00ed ag obair mar bhean t\u00ed do mhuintir Burke, sa \u2018Lodge\u2019 timpeall an ch\u00fainne \u00f3 Shr\u00e1id Morton. T\u00e1 a fhios againn gur chaith s\u00ed breis agus 30 bliain ag obair ansin, \u00f3 na 1920id\u00ed ar aghaidh. N\u00edor athraigh su\u00edomh an l\u00f3iste m\u00f3r\u00e1n \u00f3 aimsir Mhadge, &#8211; t\u00e1 an s\u00e9ip\u00e9al, na seanbhalla\u00ed agus an gaird\u00edn m\u00f3r i l\u00e1r an bhaile f\u00f3s le feice\u00e1il go dt\u00ed an l\u00e1 at\u00e1 inniu ann.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/front-of-morton-st-lodge-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5303\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/front-of-morton-st-lodge-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/front-of-morton-st-lodge-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/front-of-morton-st-lodge-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/front-of-morton-st-lodge.jpg 1173w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"788\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/garden-1024x788.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5305\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/garden-1024x788.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/garden-300x231.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/garden-768x591.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/garden.jpg 1391w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"843\" height=\"643\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/aerial-view.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5309\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/aerial-view.png 843w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/aerial-view-300x229.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/aerial-view-768x586.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 843px) 100vw, 843px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Le caoinchead<\/em> Dougan Fitzgerald<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Rinne a fost\u00f3ir, Ulick Burke, a dh\u00edcheall cabhr\u00fa l\u00e9i, toisc gur oibrigh Madge d\u00e1 theaghlach \u00f3n am a raibh s\u00e9 f\u00e9in ina leanbh. T\u00e1 litir uaidh le f\u00e1il ina chomhad pinsin, \u00e1it ar scr\u00edobh s\u00e9:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong><em>Miss Heffernan is a person that was never in the movement for any material purpose, and she is now reaching the autumn of her days, (she was 59 years old) I think that a small pension should be granted to her in recognition of the services she rendered.<\/em><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Scr\u00edobh s\u00e9 freisin:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong><em>By way of introduction, I am the brother of Denis Burke in the Senate.<\/em><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Tugann su\u00edomh idirl\u00edn Theach an Oireachtais le fios go raibh Denis Burke ina Sheanad\u00f3ir de chuid Fhine Gael \u00f3 1948-1961. In 1957 bh\u00ed D.E. Burke ina Mh\u00e9ara ar Chluain Meala.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"813\" height=\"648\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/denis-burke.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5311\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/denis-burke.png 813w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/denis-burke-300x239.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/10\/denis-burke-768x612.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 813px) 100vw, 813px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Le caoinchead Chartlann Mh\u00edleata \u00c9ireann, MSP34REF64256.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">May Keogh<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>17 Sr\u00e1id Parnell, Cluain Meala<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Fuair na dalta\u00ed amach go bhfuil s\u00e9 deacair teacht ar aon eolas faoi chuid mhaith de na mn\u00e1. Iarradh ar <strong>Rachel O&#8217;Dwyer<\/strong>, <strong>Jenna Hayes<\/strong>, <strong>Chloe Hickey<\/strong> agus <strong>Eabha Murphy<\/strong> taighde a dh\u00e9anamh ar May Keogh. Th\u00e1inig siad ar mhn\u00e1 \u00e9ags\u00fala a raibh May Keogh agus M Keogh orthu ach n\u00ed raibh siad in ann a dheimhni\u00fa gur duine acu sin May Keogh as Cluain Meala. Sa liosta a chuir Mary Cooney isteach faoi bhaill Chumann na mBan i gCluain Meala agus sa cheantar m\u00e1guaird, n\u00edor thug s\u00ed ach c\u00fapla ainm. N\u00ed raibh May ar an liosta sin. N\u00edl aon taifead ann de May Keogh a bheith ag lorg pinsin.<\/p>\n\n\n\n<p>Dheimhnigh taifid Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann go raibh May Keogh i bPr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann in Aibre\u00e1n 1923 agus sh\u00ednigh s\u00ed a hainm in aice le hainm Mary Cooney, arbh as Cluain Meala di freisin. Chuir s\u00ed in i\u00fal go raibh s\u00ed leis an 5\u00fa Cathl\u00e1n, an 3\u00fa Briog\u00e1id de chuid Thiobraid \u00c1rann.<\/p>\n\n\n\n<p>Faoi mh\u00ed an Mheithimh, bh\u00ed May aistrithe go dt\u00ed Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath. T\u00e1 a fhios againn \u00e9 sin de bharr gur sh\u00ednigh s\u00e9 leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1in Fanny Kelly ar 13 Meitheamh 1923.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"468\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/OBJ0009-0018-1024x468.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5496\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/OBJ0009-0018-1024x468.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/OBJ0009-0018-300x137.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/OBJ0009-0018-768x351.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/OBJ0009-0018-1536x701.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/OBJ0009-0018-2048x935.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Pr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann agus Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath, Aibre\u00e1n-Meitheamh 1923, leabhar s\u00edni\u00fach\u00e1in ar le Fanny Kelly \u00e9. Le caoinchead Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann OBJ0009.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>T\u00e1 taifead oifigi\u00fail sa Chartlann Mh\u00edleata, gur scaoileadh Miss M Keogh, uimhir 3176, saor as Aontas Dhl\u00ed na mBocht Thuaisceart Bhaile \u00c1tha Cliath ar an 25 Me\u00e1n F\u00f3mhair 1923. Nuair a scaoileadh saor \u00ed bh\u00ed 196 pr\u00edos\u00fanach f\u00e1gtha san Aontas.<\/p>\n\n\n\n<p>Taispe\u00e1nann Taifid an Phinsin Mh\u00edleata gur scr\u00edobh (Mrs) M Keogh, \u00f3n nGearrbhaile, Tiobraid \u00c1rann, chuig an Aire Cosanta ar 6 Samhain 1936, ag iarraidh air foirm iarratais ar Phinsean Seirbh\u00edse M\u00edleata a chur ar aghaidh chuici.<\/p>\n\n\n\n<p>In 1936 chuir Mrs Keogh iarratas isteach \u00f3 St\u00e1isi\u00fan Garda\u00ed an Ghearrbhaile, Contae Thiobraid \u00c1rann &#8211; sr\u00e1idbhaile ar theorainn Chontae Luimnigh agus Chontae Thiobraid \u00c1rann, at\u00e1 anois i gContae Luimnigh.<\/p>\n\n\n\n<p>Cuireann Maureen Keogh in i\u00fal gur cuireadh i bpr\u00edos\u00fan \u00ed i mBeairic Mh\u00edleata Mhala, i bPr\u00edos\u00fan Chontae Chorca\u00ed agus i bPr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann le linn an Chogadh na gCarad. Mhaigh s\u00ed freisin go raibh s\u00ed ar stailc ocrais ar feadh deich l\u00e1 nuair a bh\u00ed s\u00ed i gCill Mhaighneann.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Concl\u00faid<\/h2>\n\n\n\n<p>Thug an cheardlann seo deis do na dalta\u00ed a bh\u00ed p\u00e1irteach inti uirlis\u00ed praitici\u00fala agus \u00fas\u00e1ideacha a fhorbairt, chun cabhr\u00fa leo taighde a dh\u00e9anamh ar a gcuid topaic\u00ed d\u00e1 staid\u00e9ar taighde don Ardteistim\u00e9ireacht agus le go bhf\u00e9adfaid\u00eds teacht ar mhn\u00e1 a bhfuil a sc\u00e9alta f\u00f3s gan insint.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba mhaith le Mn\u00e1100 bu\u00edochas a ghabh\u00e1il leis na dalta\u00ed ar fad \u00f3 Scoil na Toirbhirte, Cluain Meala, a ghlac p\u00e1irt chomh d\u00edograiseach sin sa cheardlann, agus bhu\u00edochas go h\u00e1irithe lena m\u00fainteoir Margaret O&#8217;Mahoney as a cabhair agus a taca\u00edocht. Gu\u00edmid gach rath orthu ina gcuid staid\u00e9ir amach anseo.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba mhaith le Mn\u00e1100 bu\u00edochas a ghabh\u00e1il freisin le Comhairle Contae Thiobraid \u00c1rann agus le Seirbh\u00eds\u00ed Leabharlainne Thiobraid \u00c1rann, agus go h\u00e1irithe R\u00f3is\u00edn O&#8217;Grady agus Paul Devane, as cabhr\u00fa linn an cheardlann a chur le ch\u00e9ile, mar chuid de chl\u00e1r Dheich mBliana na gCuimhneach\u00e1n i dTiobraid \u00c1rann. Ba mhaith linn bu\u00edochas a ghabh\u00e1il freisin leis an Stara\u00ed John Flannery a chabhraigh leis an taighde \u2013 beidh t\u00fa in ann a chuid taighde agus a bheathaisn\u00e9is ar Julia O&#8217;Brien a l\u00e9amh <a href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/12\/20231221-Julia-OBrien-by-John-Flannery.pdf\">anseo<\/a>. Bu\u00edochas freisin leis an gCartlanna\u00ed Aoife Torpey agus le Brian Crowley i M\u00fasaem Phr\u00edos\u00fan Chill Mhaighneann. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 liosta th\u00edos de na naisc chuig na pr\u00edomhacmhainn\u00ed ar bhain na mic l\u00e9inn \u00fas\u00e1id astu d\u00e1 gcuid taighde.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.militaryarchives.ie\/\">www.militaryarchives.ie<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.census.nationalarchives.ie\/\">www.census.nationalarchives.ie<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.irishnewsarchive.com\/\">www.irishnewsarchive.com<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.irishgenealogy.ie\/\">www.irishgenealogy.ie<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d3 chl\u00e9 go deas: Lucy Mahony, Cara Patterson, Rachel O&#8217;Dwyer, Jenna Hayes, Chloe Hickey, Kate Nevin, Dr Sin\u00e9ad McCoole, Amyleigh Norris, Sarah Fitzgerald, Grainne Maher, Millie Hewitt, Eabha Murphy, Rosie O&#8217;Reilly, Rachel Fuller, Lucy Hanrahan, Margaret O&#8217;Mahoney. Ceardlann i Leabharlann Chluain Meala I m\u00ed na Bealtaine 2023, chuaigh Mn\u00e1100 i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le Cl\u00e1r Dheich mBliana &hellip; <a href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5155,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","categories":[32],"class_list":["post-5601","centenary-moments","type-centenary-moments","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-article-ga"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Scoil na Toirbhirte,  Cluain Meala\u00a0 Cuardach na nDalta\u00ed Idirbhliana - Mn\u00e1 100<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ga_IE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Scoil na Toirbhirte,  Cluain Meala\u00a0 Cuardach na nDalta\u00ed Idirbhliana - Mn\u00e1 100\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00d3 chl\u00e9 go deas: Lucy Mahony, Cara Patterson, Rachel O&#8217;Dwyer, Jenna Hayes, Chloe Hickey, Kate Nevin, Dr Sin\u00e9ad McCoole, Amyleigh Norris, Sarah Fitzgerald, Grainne Maher, Millie Hewitt, Eabha Murphy, Rosie O&#8217;Reilly, Rachel Fuller, Lucy Hanrahan, Margaret O&#8217;Mahoney. Ceardlann i Leabharlann Chluain Meala I m\u00ed na Bealtaine 2023, chuaigh Mn\u00e1100 i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le Cl\u00e1r Dheich mBliana &hellip; Continued\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mn\u00e1 100\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DepartmentofCultureIRL\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-07-09T12:41:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/students-in-library-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@DeptCulturelRL\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"27 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/\",\"url\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/\",\"name\":\"Scoil na Toirbhirte, Cluain Meala\u00a0 Cuardach na nDalta\u00ed Idirbhliana - Mn\u00e1 100\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/students-in-library-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2023-10-08T12:41:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-09T12:41:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/students-in-library-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/students-in-library-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1920},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Centenary Moments\",\"item\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/centenary-moments\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Scoil na Toirbhirte, Cluain Meala\u00a0 Cuardach na nDalta\u00ed Idirbhliana\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/\",\"name\":\"Mn\u00e1 100\",\"description\":\"Highlighting the role of women during this Decade of Centenaries.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ga-IE\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Scoil na Toirbhirte,  Cluain Meala\u00a0 Cuardach na nDalta\u00ed Idirbhliana - Mn\u00e1 100","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/","og_locale":"ga_IE","og_type":"article","og_title":"Scoil na Toirbhirte,  Cluain Meala\u00a0 Cuardach na nDalta\u00ed Idirbhliana - Mn\u00e1 100","og_description":"\u00d3 chl\u00e9 go deas: Lucy Mahony, Cara Patterson, Rachel O&#8217;Dwyer, Jenna Hayes, Chloe Hickey, Kate Nevin, Dr Sin\u00e9ad McCoole, Amyleigh Norris, Sarah Fitzgerald, Grainne Maher, Millie Hewitt, Eabha Murphy, Rosie O&#8217;Reilly, Rachel Fuller, Lucy Hanrahan, Margaret O&#8217;Mahoney. Ceardlann i Leabharlann Chluain Meala I m\u00ed na Bealtaine 2023, chuaigh Mn\u00e1100 i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le Cl\u00e1r Dheich mBliana &hellip; Continued","og_url":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/","og_site_name":"Mn\u00e1 100","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DepartmentofCultureIRL\/","article_modified_time":"2024-07-09T12:41:52+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1920,"url":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/students-in-library-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@DeptCulturelRL","twitter_misc":{"Est. reading time":"27 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/","url":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/","name":"Scoil na Toirbhirte, Cluain Meala\u00a0 Cuardach na nDalta\u00ed Idirbhliana - Mn\u00e1 100","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/students-in-library-scaled.jpg","datePublished":"2023-10-08T12:41:00+00:00","dateModified":"2024-07-09T12:41:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/students-in-library-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2023\/09\/students-in-library-scaled.jpg","width":2560,"height":1920},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/scoil-na-toirbhirte-cluain-meala-cuardach-na-ndaltai-idirbhliana\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Centenary Moments","item":"https:\/\/www.mna100.ie\/centenary-moments\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Scoil na Toirbhirte, Cluain Meala\u00a0 Cuardach na nDalta\u00ed Idirbhliana"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/#website","url":"https:\/\/www.mna100.ie\/","name":"Mn\u00e1 100","description":"Highlighting the role of women during this Decade of Centenaries.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.mna100.ie\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga-IE"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments\/5601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/centenary-moments"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5601"}],"version-history":[{"count":29,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments\/5601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5637,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments\/5601\/revisions\/5637"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5155"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}