{"id":2845,"date":"2021-11-17T12:47:00","date_gmt":"2021-11-17T12:47:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mna100.ie\/?post_type=centenary-moments&#038;p=2845"},"modified":"2024-08-21T13:37:40","modified_gmt":"2024-08-21T12:37:40","slug":"cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921","status":"publish","type":"centenary-moments","link":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/","title":{"rendered":"Cur s\u00edos ar mhn\u00e1 Chill Mhant\u00e1in<br>Averil Deverell agus Kate Tyrrell<br>1921"},"content":{"rendered":"\n<p>Mn\u00e1100 a chruthaigh an t-alt seo i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le<em>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.wicklow.ie\/Living\/Services\/Arts-Heritage-Archives\/Arts\/Funding-Opportunities-Supports\/2021-Decade-of-Centenaries-Programme\">Cl\u00e1r Deich mBliana Chom\u00f3radh an Ch\u00e9id Chomhairle Contae Chill Mhant\u00e1in<\/a><\/em>&nbsp;ina nd\u00edr\u00edtear ar shaol beirt bhan as Contae Chill Mhant\u00e1in sa bhliain 1921 \u2013&nbsp;<strong>Averil Katherine Statter Deverell&nbsp;<\/strong>(1893-1979) agus&nbsp;<strong>Catherine (Kate) Tyrrell Fitzpatrick (<\/strong>1862-1921).<\/p>\n\n\n\n<p>Mhair an bheirt bhan sa chontae c\u00e9anna le linn na tr\u00e9imhse c\u00e9anna. Sa bhliain 1921, bh\u00ed saol an-\u00e9ags\u00fail acu; ach bh\u00ed cos\u00falachta\u00ed eatarthu mar sin f\u00e9in. Bh\u00ed post ag an mbeirt bhan n\u00e1r measadh a bheith ina hobair ban go traidisi\u00fanta ag an am sin. Sa l\u00e1 at\u00e1 inniu ann, is gn\u00e1ch mn\u00e1 in \u00c9irinn agus thar lear a bheith ag tabhairt faoi ghairmeacha lasmuigh den r\u00e9imse teaghlaigh. C\u00e9ad bliain \u00f3 shin, \u00e1fach, bh\u00ed an bheirt bhan seo ar th\u00fas cadhna\u00edochta.<\/p>\n\n\n\n<p>Nuair a f\u00f3gra\u00edodh teacht chun cinn na mban i measc an lucht dl\u00ed, l\u00e9irigh daoine a bh\u00ed i mbun cleachtaidh cheana f\u00e9in imn\u00ed go mbeadh mn\u00e1 \u2018mar a bheadh rabharta sa ghairm\u2019 n\u00f3 \u2018go dteipfeadh orthu toisc nach raibh na c\u00e1il\u00edochta\u00ed riachtanacha acu\u2019, dar le Elizabeth Cruickshank, \u00fadar <em>Women in the Law: strategic career management<\/em>. Luann an tOllamh Colum Kenny Cruickshank ina aiste&nbsp;<em>Changes in Practice and Law,&nbsp;<\/em>Four Courts Press, 2013. L\u00e9ir\u00edonn an tOllamh an dul chun cinn a rinne mn\u00e1 le linn tr\u00e9imhse 100 bliain \u2013 \u00f3 fhoilsi\u00fa an phaimfl\u00e9id <em>Irishwomen\u2019s Reform League<\/em>, \u2018Women\u2019s Need of Women Lawyers.\u2019 a scr\u00edobh \u2018a Woman LL.B. of T.C.D.\u2019; n\u00f3 gur ceapadh ceathrar ban sna poist is sinseara\u00ed i ngairm an dl\u00ed in \u00c9irinn: An Pr\u00edomh-Bhreitheamh Susan Denham (A ceapadh sa bhliain 2011), an tArd-Aighne M\u00e1ire Whelan SC (A ceapadh sa bhliain 2011), an Sti\u00farth\u00f3ir Ionch\u00faiseamh Poibl\u00ed Claire Loftus (A ceapadh sa bhliain 2011) agus an Pr\u00edomh-Aturnae St\u00e1it Eileen Creedon (A ceapadh sa bhliain 2012).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"719\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/1.-Pamphlet-cover_001-1024x719.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2495\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/1.-Pamphlet-cover_001-1024x719.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/1.-Pamphlet-cover_001-300x211.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/1.-Pamphlet-cover_001-768x539.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/1.-Pamphlet-cover_001-1536x1079.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/1.-Pamphlet-cover_001-2048x1439.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>\u2018Women\u2019s Need of Women Lawyers\u2019 By a Women LL.B of T.C.D.&nbsp;Irishwomen\u2019s Reform League Pamphlet. Le Caoinchead Leabharlann N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>I m\u00ed Dheireadh F\u00f3mhair 2021 bh\u00ed 100 bliain ann \u00f3 bh\u00e1saigh Catherine Fitzpatrick, Uasail, a gcuimhn\u00edtear uirthi mar an \u2018Mairn\u00e9alach Mn\u00e1\u2019, agus ar l\u00e9i an b\u00e1d a sheol s\u00ed,&nbsp;an<em> Denbighshire Lass. <\/em>Is lena hainm roimh ph\u00f3sadh di, Kate Tyrrell, a raibh aithne uirthi ina h\u00e1it d\u00fachais, An tInbhear M\u00f3r, Contae Chill Mhant\u00e1in. T\u00e1 a sc\u00e9al ina l\u00e9iri\u00fa ar shaol na mban n\u00e1r tugadh aitheantas d\u00e1 gcuid oibre sa saol oifigi\u00fail \u2013 n\u00edorbh fh\u00e9idir \u00ed a dheimhni\u00fa ina Captaen loinge. Bheadh seacht\u00f3 is a tr\u00ed bliana eile i gceist sula gceapfa\u00ed na ch\u00e9ad oifigigh mn\u00e1 i Seirbh\u00eds Chabhlaigh na h\u00c9ireann, Orlaith Farrell, as Baile \u00c1tha Cliath agus Roberta O\u2019Brien, as Contae Thiobraid \u00c1rann. Tugann Lorna Siggins cuntas san&nbsp;<em>Irish Times&nbsp;<\/em>ar an m\u00e9id a bhain siad amach ina halt a foils\u00edodh i m\u00ed na Samhna 2018 faoin gceannteideal: <em>\u2018Meet Ireland\u2019s first Master Mariner\u2019<\/em>, ina dtugann s\u00ed achoimre ar ghairm an Chaptaein Sin\u00e9ad Reen \u00f3 Chol\u00e1iste N\u00e1isi\u00fanta Muir\u00ed na h\u00c9ireann.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Frances \u2018Fay\u2019 Christian Kyle<\/strong> <\/h2>\n\n\n\n<p>Ba \u00ed Frances \u2018Fay\u2019 Christian Kyle an ch\u00e9ad bhean a glaodh chun an Bharra in \u00c9irinn an 1 Samhain 1921 \u2013 &nbsp;scol\u00e1ire tr\u00e9itheach ab ea \u00ed, ar bronnadh Duais Cuimhneach\u00e1in John Brooke uirthi i ndiaidh an gr\u00e1d ab airde ar an ioml\u00e1n a bhaint amach agus ar tr\u00ed sin a fuair s\u00ed \u00e1it sa ch\u00e9im Abhc\u00f3ide Dl\u00ed. D\u00e1 bharr sin, ba ise an ch\u00e9ad duine ar ar glaodh ar an l\u00e1, mar at\u00e1 luaite ar a leacht cuimhneach\u00e1in.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"431\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/scan01_001-431x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2409\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/scan01_001-431x1024.jpg 431w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/scan01_001-126x300.jpg 126w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/scan01_001-768x1824.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/scan01_001-647x1536.jpg 647w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/scan01_001-862x2048.jpg 862w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/scan01_001-scaled.jpg 1078w\" sizes=\"auto, (max-width: 431px) 100vw, 431px\" \/><figcaption>Frances Kyle Memorial,1921. Le Caoinchead Chumann On\u00f3rach \u00d3sta\u00ed an R\u00ed<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>D\u2019fhill s\u00ed ar Bh\u00e9al Feirste, a h\u00e1it d\u00fachais, \u00e1it ar \u00e9irigh s\u00ed bheith ar an gc\u00e9ad Abhc\u00f3ide mn\u00e1 a glaodh chun an Bharra nua i dTuaisceart \u00c9ireann agus ba sa bhliain 1922 a ndeachaigh s\u00ed i mbun oibre den ch\u00e9ad uair i gC\u00fairt i mB\u00e9al Feirste. Leagann an tOllamh Kenny comhth\u00e9acs na tr\u00e9imhse amach \u2013 thion\u00f3il na binseoir\u00ed cruinni\u00fa speisialta chun sraith r\u00fan a rith maidir le hiarmhairt\u00ed chr\u00edochdheighilt na h\u00c9ireann agus bh\u00ed s\u00e9 mar aidhm acu \u2018mar obair in aisce\u2019 go leanfadh abhc\u00f3id\u00ed agus breithimh araon, thuaidh agus theas, de ph\u00e1irt a ghlacadh maidir le h\u00d3sta\u00ed an R\u00ed a rial\u00fa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ba \u00ed Averil Katherine Statter Deverell, a glaodh chun an bharra an l\u00e1 c\u00e9anna ar glaodh Frances Kyle, ar an gc\u00e9ad bhean a chuaigh i mbun cleachtaidh ag Barra na h\u00c9ireann. Chuir s\u00ed t\u00fas lena gairm an tr\u00e9imhse ch\u00e9anna a raibh Saorst\u00e1t \u00c9ireann \u00e1 bhun\u00fa agus d\u2019oibrigh s\u00ed le linn an ch\u00e9ad chaoga bliain de Dh\u00e1il \u00c9ireann, sula ndeachaigh s\u00ed ar scor sa bhliain 1969. Ba ise an ch\u00e9ad bhean a chuaigh &nbsp;os comhair na C\u00fairte Uachtara\u00ed agus na C\u00fairte Achomhairc Choiri\u00fail agus, mar sh\u00f3isear a chuaigh os comhair na R\u00edchomhairle sa bhliain 1928, bh\u00ed s\u00ed i dteideal a mionteagaisc a iompar i m\u00e1la dearg agus ba ise an ch\u00e9ad bhean \u00c9ireannach agus an t-aon bhean \u00c9ireannach a bhain an ch\u00e9im\u00edocht sin amach.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"402\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/2-ADBarristerMemorial_Title-402x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2411\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/2-ADBarristerMemorial_Title-402x1024.jpeg 402w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/2-ADBarristerMemorial_Title-118x300.jpeg 118w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/2-ADBarristerMemorial_Title-768x1958.jpeg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/2-ADBarristerMemorial_Title-603x1536.jpeg 603w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/2-ADBarristerMemorial_Title-803x2048.jpeg 803w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/2-ADBarristerMemorial_Title-scaled.jpeg 1004w\" sizes=\"auto, (max-width: 402px) 100vw, 402px\" \/><figcaption>Averil Derverell Memorial, 1921. Le Caoinchead Chumann On\u00f3rach \u00d3sta\u00ed an R\u00ed.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Bhain na mn\u00e1 \u00c9ireannacha seo cl\u00fa agus c\u00e1il amach i stair na h\u00c9ireann agus i stair Shasana araon, toisc gur glaodh orthu sular ligeadh bean ar bith isteach i mBarra Shasana. Bh\u00ed an saol idirn\u00e1isi\u00fanta ag caint faoina sc\u00e9alta.&nbsp;&nbsp;Rinne <strong>Liz Goldthorpe<\/strong>, at\u00e1 ina breitheamh Binse agus \u00fadar, taighde ar an gc\u00e9ad bhean i ngairm an dl\u00ed i Sasana, sa Bhreatain Bheag agus san Impireacht, agus \u00ed ag obair in \u00e9ineacht leis an Dr Judith Bourne, Ceann na Roinne Dl\u00ed, Coireola\u00edochta agus Polait\u00edochta, St Mary\u2019s University, Twickenham. Aithn\u00edonn s\u00ed cuidi\u00fa \u00f3 Ivana Bacik TD, a roinn go flaithi\u00fail taighde ar thug s\u00ed faoi i dt\u00fas na 2000\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>Chinntigh Liz Goldthorpe go mbeadh saol Averil Deverell ina ghn\u00e9 de dh\u00edosp\u00f3ireacht ar bith maidir leis na ch\u00e9ad abhc\u00f3id\u00ed mn\u00e1 agus labhair s\u00ed ag comhdh\u00e1lacha le roinnt blianta anuas, ina measc sin ceann a tion\u00f3ladh sa Jubilee Room i bP\u00e1l\u00e1s Westminster in 2018 agus ceann eile in Middle Temple Hall in 2020. \u00c9ist&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.innertemple.org.uk\/women-in-law\/pioneering-women-in-law\/averil-deverill\/\">anseo<\/a> le cuid de shraith l\u00e9achta\u00ed maidir le Mn\u00e1 Ceannr\u00f3da\u00edocha sa Dl\u00ed ar l\u00e1ithre\u00e1n gr\u00e9as\u00e1in The Inner Temple.<\/p>\n\n\n\n<p>Chun aitheantas a thabhairt d\u00e1 gcuid \u00e9achta\u00ed, mar chuid de&nbsp;<em>Chl\u00e1r Deich mBliana Chom\u00f3radh an Ch\u00e9id<\/em>, rinne Oifig Eala\u00edon Chomhairle Chontae Chill Mhant\u00e1in aird an phobail i gcoitinne a dh\u00edri\u00fa ar na mn\u00e1 seo tr\u00ed bh\u00edthin cainteanna, saothar eala\u00edne, se\u00f3nna soilse, agus p\u00f3staeir, agus tr\u00edd an \u00e1bhar seo a dh\u00e9anamh do Mn\u00e1100.ie. San alt seo, caithfimid s\u00fail ar thaifid agus ar earra\u00ed ar leis na mn\u00e1 iad agus a caomhna\u00edodh i mbaili\u00fach\u00e1in phoibl\u00ed do na gl\u00fanta at\u00e1 le teacht. Cad a th\u00e1inig sl\u00e1n agus cad at\u00e1 caillte? Cad a chuirtear in i\u00fal d\u00fainn sna doicim\u00e9id? Conas a dh\u00e9anann Staraithe agus Beathaisn\u00e9isithe a gcuid oibre chun na bearna\u00ed eolais a l\u00edonadh? C\u00e9n f\u00e1th a gcoinn\u00edtear roinnt daoine i gcuimhne agus a ligtear daoine eile i ndearmad?<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00e9anaimid com\u00f3radh ar na daoine a th\u00e9ann i mbun oibre chun an cuimhne sin a chaomhn\u00fa do na gl\u00fanta at\u00e1 le teacht: \u00fadair, beathaisn\u00e9isithe agus staraithe (focal a d\u2019\u00e9irigh coitianta i gcult\u00far na ndaoine is ea <em>Herstorians<\/em>. N\u00ed thagann an focal <em>historian<\/em>, \u00f3 \u2018<em>his story\u2019 <\/em>ach \u00f3n bhfocal <em>historia<\/em> arb \u00e9 is br\u00ed leis eolas a fh\u00e1il tr\u00ed ini\u00fachadh a dh\u00e9anamh).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 obair le d\u00e9anamh ag staraithe ach n\u00ed bheadh an obair sin ind\u00e9anta ach amh\u00e1in tr\u00ed \u00e1bhar bheith \u00e1 chaomhn\u00fa ag daoine aonair agus tr\u00edd an obair a dh\u00e9anann leabharlannaithe, cartlannaithe agus coime\u00e1daithe iarsmalainne, agus iad sin a dh\u00e9anann na d\u00e9ant\u00e1in stairi\u00fala seo a roghn\u00fa, a dhigiti\u00fa a chaomhn\u00fa agus a chosaint. T\u00fas na hoibre is ea an t-\u00e1bhar a choinne\u00e1il, agus c\u00e9ad bliain ina dhiaidh sin, faighimid amach faoina sc\u00e9alta tr\u00ed na giota\u00ed at\u00e1 tagtha sl\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p>San alt seo, d\u00edr\u00edmid \u00e1r n-aird ar chartlann Averil Katherine Statter Deverell at\u00e1 le f\u00e1il i gcartlann <a href=\"https:\/\/www.kingsinns.ie\/\">\u00d3sta\u00ed an R\u00ed, Baile \u00c1tha Cliath<\/a>&nbsp;sa l\u00e1 at\u00e1 inniu ann agus d\u00e9ant\u00e1in a bhaineann le saol Kate Tyrrell at\u00e1 ina gcuid de bhaili\u00fach\u00e1n <a href=\"https:\/\/www.arklowmaritimeheritage.ie\/\">Iarsmalann Mhuir\u00ed an Inbhir Mh\u00f3ir<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba \u00e9 <em>Ellesmere,&nbsp;<\/em>B\u00f3thar na hEaglaise, na Clocha Liatha, a bh\u00ed mar bhaile ag Averil Deverell \u00f3 bh\u00ed s\u00ed \u00f3g sna 1910\u00ed go dt\u00ed na 1970\u00ed. Bh\u00ed go leor athruithe feicthe aici le linn a saoil \u2013 I dt\u00fas b\u00e1ire, is sr\u00e1idbhaile beag cois c\u00f3sta a bh\u00ed sna Clocha Liatha, a ndeachaigh slua cuairteoir\u00ed ann gach samhraidh agus ina raibh daonra seasta d\u2019iascair\u00ed, siopad\u00f3ir\u00ed, fir ghairmi\u00fala agus a dteaghlach, st\u00e1tseirbh\u00edsigh choil\u00edneachta ar scor, fir mh\u00edleata agus cl\u00e9ir. I gcaitheamh na mblianta, th\u00e1inig m\u00e9ad\u00fa air agus d\u2019\u00e9irigh s\u00e9 n\u00edos uirb\u00ed, n\u00edos \u00e9ags\u00fala agus bh\u00ed ceangal n\u00edos l\u00e1idre idir \u00e9 agus na phr\u00edomhchathair, Baile \u00c1tha Cliath, d\u00edreach lastall de theorainn an chontae. Bh\u00ed s\u00ed ina ball d\u2019Eaglais na h\u00c9ireann, agus bh\u00ed a saol sna Clocha Liatha bunaithe ar a teaghlach, cairde agus an eaglais. Idir a h\u00f3ige agus seanaois, th\u00e1inig athr\u00fa ar a pobal de r\u00e9ir mar a th\u00e1inig athr\u00fa ar an t\u00edr f\u00e9in le linn na mblianta sin. Bh\u00ed a hathair ina Chl\u00e9ireach Cor\u00f3ineach agus S\u00edoch\u00e1na do Chill Mhant\u00e1in. Bh\u00ed s\u00e9 ina Aontachtach, de r\u00e9ir mar a bh\u00ed an chuid ba mh\u00f3 de ghr\u00fapa cairde mhuintir Deverell. Cuireadh s\u00edos ar William Deverell in<em> The Weekly Irish Times <\/em>a bheith ina oibr\u00ed iomr\u00e1iteach don ch\u00fais Aontachtach. Tharraing Rosemary Raughter, Stara\u00ed \u00c1iti\u00fail agus ball de chuid Chumann Seand\u00e1la\u00edochta agus Staire na gCloch Liath, aird ar an traidisi\u00fan l\u00e1idir d\u00edlseach i gContae Chill Mhant\u00e1in, a bh\u00ed le feice\u00e1il go m\u00f3r sna Clocha Liatha, agus mn\u00e1 mar aon le fir ag glacadh p\u00e1irt i gCumainn agus gn\u00edomha\u00edochta\u00ed Aontachtacha. Chun tuilleadh eolais a fh\u00e1il maidir le ceangail aontachtacha i gCill Mhant\u00e1in agus sna Clocha Liatha, f\u00e9ach an t-alt le Rosemary Raughter:\u2018Home Rule is throwing many a shadow just now\u2019: \u2018Wicklow women, Unionism and the Women\u2019s Declaration of 1912.\u2019 Irisleabhar <em>Chumann Staire Iarthar Chill Mhant\u00e1in<\/em>, Uimh. 11, 2021.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>\u201cHowever, while Averil was of this background and indeed would be one of those Presented at a Court in Dublin Castle during the visit of King George and Queen Mary in 1911, her early involvement in suffragism, her university education and war work, as well as her subsequent legal career would have brought her into contact and co-operation with those political opinions diverged sharply from those of her parents\u2019 generation.\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Rosemary Raughter<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ed raibh t\u00e1bhacht staraithe \u00e1iti\u00fala chomh soil\u00e9ir riamh n\u00e1 mar at\u00e1 le linn <em>Dheich mBliana Chom\u00f3radh an Ch\u00e9id <\/em>seo. Nuair a th\u00e1inig Liz Goldthorpe, Breitheamh Binse ar Scor a bh\u00ed ag obair ar leabhar faoi na ch\u00e9ad mhn\u00e1 i ngairm an dl\u00ed, chuig na Clocha Liatha, bh\u00ed teacht aici ar l\u00edonra daoine eolacha agus nasctha san \u00e1it, Rosemary Raughter agus Colin Love ina measc. Luann s\u00ed an dara duine acu as ucht \u00ed a chur in aithne d\u2019\u00fain\u00e9ir reatha&nbsp;<em>Ellesmere,<\/em>&nbsp;a raibh a fhios ag a athair go raibh na h\u00fain\u00e9ir\u00ed roimhe sin, Osborne \u2018Ozzy\u2019 agus Betty Spurling, ina gcaomhn\u00f3ir\u00ed le 40 bliain anuas ar roinnt earra\u00ed pearsanta ar le Averil Deverell iad. Cheannaigh siad teach Deverell sa bhliain 1975 agus tr\u00ed sin, d\u2019\u00e9irigh leo an chartlann a fh\u00e1il mar chuid d\u2019inneachar an t\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa bhliain 2017, fuarthas \u00e1it bhuan don \u00e1bhar seo in \u00d3sta\u00ed an R\u00ed. Is \u00e9 an tOllamh Colum Kenny, at\u00e1 ina bhinseoir oinigh de chuid \u00d3sta\u00ed an R\u00ed, agus Leabharlanna\u00ed \u00d3sta\u00ed an R\u00ed, Renate N\u00ed Uigin, a rinne aistri\u00fa casta an \u00e1bhair chuig \u00d3sta\u00ed an R\u00ed a bhainisti\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p>Caomhna\u00edtear na hearra\u00ed seo san \u00e1it a ndeachaigh Averil Deverell isteach mar mhac l\u00e9inn i m\u00ed Ean\u00e1ir 1920 , agus \u00e9acht stairi\u00fail \u00e1 dh\u00e9anamh aici mar dhuine de na ch\u00e9ad mhn\u00e1, nuair a chuaigh s\u00ed isteach i ndiaidh chead\u00fa an <em>Sex Disqualification (Removal) Act<\/em>, 1919.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"842\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Sex-disqualification-act-1024x842.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2629\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Sex-disqualification-act-1024x842.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Sex-disqualification-act-300x247.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Sex-disqualification-act-768x631.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Sex-disqualification-act.jpg 1247w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Sex Disqualification (Removal) Act, 1919. Le Caoinchead Chumann On\u00f3rach \u00d3sta\u00ed an R\u00ed.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>I measc earra\u00ed eile a bh\u00ed i Leabharlann \u00d3sta\u00ed an R\u00ed cheana f\u00e9in, bh\u00ed iontr\u00e1il Averil Deverell i<em> Minute Book of the Council<\/em>, 1917-1918, a scr\u00fadaigh an tOllamh Kenny, (le linn a chuid oibre f\u00e9in maidir le hoidhreacht ban ceannr\u00f3da\u00edoch i ngairm an dl\u00ed in \u00c9irinn) agus a l\u00e9ir\u00edonn gur ceada\u00edodh isteach \u00ed mar mhac l\u00e9inn ar an 8 Ean\u00e1ir 1920, a bh\u00ed c\u00fapla l\u00e1 roimh Kyle, mar a tharla\u00edonn s\u00e9, c\u00e9 gur \u00edocadh iad araon ar an gc\u00e9ad l\u00e1, an 11 Feabhra 1920. Chomh maith leis sin, d\u2019aimsigh an tOllamh Kenny iat\u00e1n suimi\u00fail sa mheabhr\u00fach\u00e1n iontr\u00e1la, ina luaitear gur ceada\u00edodh Averil isteach mar mhac l\u00e9inn i dt\u00e9arma na f\u00e9ile Mich\u00edl 1919. Tuairisc\u00edodh san&nbsp;<em>Evening Telegraph&nbsp;<\/em>an 22 Ean\u00e1ir 1920 gur ciorra\u00edodh tr\u00e9imhse c\u00e1il\u00edochta na beirte ban toisc gur bhain siad c\u00e9im LLB amach in Ollscoil Chathair Bhaile \u00c1tha. Tugadh d\u00edol\u00faine do Averil Deverell agus Frances Kyle araon \u00f3 chuid de na<em> commons<\/em> (dinn\u00e9ir) a leagadh s\u00edos faoi rialacha \u00d3sta\u00ed an R\u00ed, do Kyle mar aitheantas ar Scol\u00e1ireacht John Brooke bheith bronnta uirthi, agus do Deverell mar ch\u00faiteamh ar a seirbh\u00eds chogaidh. Mar gheall air sin, cuireadh dl\u00fas lena mbealach le bheith ar na ch\u00e9ad Abhc\u00f3id\u00ed Mn\u00e1 a glaodh chun an Bharra in \u00c9irinn roimh dhl\u00edns\u00ed eile.&nbsp;Chuaigh Averil Deverell isteach i Leabharlann an Dl\u00ed i mBaile \u00c1tha Cliath d\u00edreach ag an tr\u00e1th c\u00e9anna a d\u2019fhill Frances Kyle ar a h\u00e1it d\u00fachais, B\u00e9al Feirste. D\u2019\u00e9irigh Frances as cleachtas ag tr\u00e1th r\u00e9as\u00fanta gairid ina dhiaidh sin.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 cartlann <strong>Averil Katherine Statter Deverell <\/strong>comhdh\u00e9anta de leabhair, leabhar gearrth\u00f3g, leabhar s\u00ednithe, seodra, roinnt earra\u00ed f\u00f3ill\u00edochta ar n\u00f3s c\u00e1rta\u00ed imeartha maisithe a bhfuil ciumhais \u00f3rga orthu, mar aon le comhfhreagras, portr\u00e1id\u00ed agus prionta\u00ed. T\u00e1 na d\u00e9ant\u00e1in faoi choinne\u00e1il sh\u00e1bh\u00e1ilte i gcartlann \u00d3sta\u00ed an R\u00ed sa l\u00e1 at\u00e1 inniu ann. Machna\u00edonn an leabharlanna\u00ed Renate N\u00ed Uigin ar an t\u00e1bhacht a bhaineann leis an mbaili\u00fach\u00e1n seo<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>King\u2019s Inn were delighted to incorporate the Averil Deverell material into our existing archive. We were always aware of the landmark event of the call to the Bar of the first two women, but the additional materials presented an opportunity to learn more about Averil, various aspects of her life and life in the early Twentieth Century. Two key items that stand out are her scrapbook, and the Brief for her appearance before the Privy Council, giving completely different, but equally significant, glimpses of her personal and professional life.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Renate N\u00ed Uigin<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"745\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/7-Portrait-of-Averil-Deverell-745x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2436\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/7-Portrait-of-Averil-Deverell-745x1024.jpg 745w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/7-Portrait-of-Averil-Deverell-218x300.jpg 218w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/7-Portrait-of-Averil-Deverell-768x1056.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/7-Portrait-of-Averil-Deverell-1117x1536.jpg 1117w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/7-Portrait-of-Averil-Deverell-1489x2048.jpg 1489w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/7-Portrait-of-Averil-Deverell-scaled.jpg 1862w\" sizes=\"auto, (max-width: 745px) 100vw, 745px\" \/><figcaption>L\u00e9ar\u00e1id de Frances Kyle agus Averil Deverell le Lauren O\u2019Neill. Arna coimisi\u00fan\u00fa faoi Chl\u00e1r Deich mBliana Chom\u00f3radh an Ch\u00e9id Chomhairle Chontae Chill Mhant\u00e1in 2021.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Cad a l\u00e9ir\u00edtear d\u00fainn sa chartlann? <\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1911<\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dr\u00e1ma taispe\u00e1ntas amh\u00e1in,\u00a0<em>\u2018How the vote was won\u2019<\/em> <\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>D\u2019fhreastail Averil Deverell ar an Scoil Fhrancach i pPl\u00e1s Shu\u00ed Mhant\u00e1in, Br\u00e9 i dt\u00fas na 1900\u00ed. Ba ansin a ndeachaigh s\u00ed ar st\u00e1itse in go leor l\u00e9iri\u00fach\u00e1in dr\u00e1ma\u00edochta sa scoil. Ina leabhar gearrth\u00f3g ina gcl\u00fada\u00edtear an tr\u00e9imhse 1911-1916, t\u00e1 c\u00e1rta\u00ed damhsa, tic\u00e9id, agus biachl\u00e1ir \u2013 tacar ioml\u00e1n \u00e1bhair at\u00e1 mar thaifead ar a saol at\u00e1 f\u00f3s \u00e1 scr\u00fad\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"823\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/5-Suffragette-Ribbon-scan-1024x823.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2428\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/5-Suffragette-Ribbon-scan-1024x823.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/5-Suffragette-Ribbon-scan-300x241.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/5-Suffragette-Ribbon-scan-768x617.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/5-Suffragette-Ribbon-scan-1536x1234.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/5-Suffragette-Ribbon-scan.jpg 1948w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>One-Act, Suffrage Play&nbsp;\u201cHow the Vote was Won\u201d. An 7 Ean\u00e1ir, 1911. Le Caoinchead Chumann On\u00f3rach \u00d3sta\u00ed an R\u00eds.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed ceann de na hearra\u00ed an-choscrach ag tr\u00e9imhse cuimhneach\u00e1in 2018 nuair a com\u00f3radh cearta v\u00f3t\u00e1la a thabhairt isteach do mhn\u00e1 mar aon lena gceart seasamh i dtoghch\u00e1in pharlaiminte: Cuireadh \u2018How the vote was won\u2019 ar taispe\u00e1int in \u00d3sta\u00ed an R\u00ed. Ar script l\u00e1mhdh\u00e9anta den choim\u00e9ide a bh\u00ed ann a bh\u00ed bunaithe ar an gcoincheap maidir le hollstailc ioml\u00e1n na mban, a scr\u00edobh Cicely Hamilton a ch\u00f3irigh s\u00ed in \u00e9ineacht le Christopher St John. Cuireadh \u00e9 ar st\u00e1itse den ch\u00e9ad uair i Londain sa bhliain 1909, chuaigh s\u00e9 ar camchuairt i bhfad agus i ngearr agus cuireadh \u00e9 ar st\u00e1itse i mBaile \u00c1tha Cliath an bhliain d\u00e1r gcionn. Bh\u00ed s\u00e9 seo beartaithe bheith ina thaibhi\u00fa parl\u00fais agus i gCill Mhant\u00e1in, bh\u00ed Averil Deverell ar dhuine de na haisteoir\u00ed a thug ord\u00fa d\u00e1 comhaisteoir\u00ed agus cairde \u00f3ga suaitheantais Conradh Cearta V\u00f3t\u00e1la Aisteoir\u00ed Mn\u00e1 a chaitheamh. (Bu\u00edochas le Liz Goldthorpe as an bhfaisn\u00e9is seo). T\u00e1 ciall na ndathanna t\u00e1bhachtach:&nbsp; t\u00e1 an rib\u00edn cearta v\u00f3t\u00e1la corcra, uaine agus b\u00e1n (nach iad na dathanna cearta v\u00f3t\u00e1la in \u00c9irinn a scaip Conradh Cearta V\u00f3t\u00e1la Mn\u00e1 na h\u00c9ireann Hanna Sheehy Skeffington, ach dathanna an Aontais Polait\u00edochta um Chearta V\u00f3t\u00e1la na mBan a bhunaigh muintir Pankhurst).<\/p>\n\n\n\n<p>Rinne Liz Goldthorpe amach gur d\u00f3cha gur cuireadh an dr\u00e1ma\u00edocht ar st\u00e1itse i dteach mhuintir West. Tugann an stara\u00ed Rosemary Raughter tuilleadh comhth\u00e9acs ina leith sin. Mar chuid d\u00e1 taighde ar mhn\u00e1 sa ghluaiseacht chearta v\u00f3t\u00e1la i gContae Chill Mhant\u00e1in, t\u00e1 tuairisc\u00ed faighte aici maidir le cruinnithe bheith \u00e1 dtion\u00f3il ag Caroline West, (ba \u00e9 a fear c\u00e9ile an <em>Dublin Jeweller<\/em> iomr\u00e1iteach) ina teach,&nbsp;<em>Mount Offaly<\/em>, ar Bh\u00f3thar Choill\u00edn na Carraige. I measc na gcainteoir\u00ed ar \u00f3c\u00e1id amh\u00e1in bh\u00ed Louie Bennett, ceannasa\u00ed Ph\u00e1irt\u00ed an Lucht Oibre, agus sufrag\u00f3ir Meirice\u00e1nach a bh\u00ed ar cuairt. Chomh maith leis sin, bh\u00ed Mrs. West&nbsp; ina h\u00f3stach don \u00fadar agus sufrag\u00f3ir Laurence Housman, nuair a thug s\u00e9 cuairt ar na Clocha Liatha le linn a chamchuairt ar \u00c9irinn sa bhliain 1912 \u2013 rinne cara de chuid Averil Deverell ceann de dh\u00e1nta de chuid Housman ar son chearta v\u00f3t\u00e1la na mban, a bh\u00ed ina scigaithris ar an d\u00e1n \u2018If\u2019 le Kipling, a thras-scr\u00edobh ina leabhar s\u00ednithe.<\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed c\u00f3isir\u00ed lead\u00f3ige ina mbealach eile chun airgead a thioms\u00fa agus i m\u00ed an Mheithimh 1914 d\u2019\u00f3st\u00e1il m\u00e1thair Averil, Ada Kate Statter Deverell, com\u00f3rtas lead\u00f3ige in&nbsp;<em>Ellesmere<\/em>&nbsp;chun airgead a bhaili\u00fa don ch\u00fais chearta v\u00f3t\u00e1la. Chun tuilleadh eolais a fh\u00e1il maidir leis an ngluaiseacht chearta v\u00f3t\u00e1la sna Clocha Liatha agus in aice l\u00e1imhe i mBr\u00e9 f\u00e9ach an t-alt le Rosemary Raughter \u2018Preaching the suffrage gospel in County Wicklow: a Local perspective on the women\u2019s suffrage campaign, 1908-1918. Irisleabhar <em>Chumann Staire Iarthar Chill Mhant\u00e1in<\/em>, Uimh. 10, 2019, lgh47-71.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1911<\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Grianghraf Foirmi\u00fail Averil Katherine Statter Deverell <\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>I measc na ngrianghraf i mBaili\u00fach\u00e1n Averil Deverell, t\u00e1 ceann di a th\u00f3g Lafayette. Agus \u00ed ocht mbliana d\u00e9ag d\u2019aois, bh\u00ed s\u00ed ar dhuine de na deibi\u00fatant a cuireadh in aithne don R\u00ed Seoirse V agus an Bhanr\u00edon M\u00e1ire i Seomra an R\u00edchathaoireach i gCaisle\u00e1n Bhaile \u00c1tha Cliath. Tharla cur in aithne an deibi\u00fatant i Seomra an R\u00edchathaoireach agus i Halla Naomh P\u00e1draig, Caisle\u00e1n Bhaile \u00c1tha Cliath. Bh\u00ed g\u00fana foirme\u00e1lta mar chuid d\u00e1 cur in aithne, a cuireadh s\u00edos mar \u2018full dress\u2019. Chomhl\u00edon s\u00ed an riachtanas bheith gl\u00e9asta i mb\u00e1n agus le scofall, le l\u00e1mhainn\u00ed fada agus tr\u00ed chleite b\u00e1n ostraise ina gruaig. Chomh maith leis sin, t\u00e1 an c\u00e1rta cuiridh chun na C\u00fairte i gCaisle\u00e1n Bhaile \u00c1tha Cliath D\u00e9 M\u00e1irt an 11 I\u00fail 1911, ag 9.30pm sa chartlann. L\u00e9irithe&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.dublincastle.ie\/from-presentation-to-pioneer-averil-deverell-and-dublin-castle\/\">anseo<\/a>. Bh\u00ed s\u00e9 ar an gcur in aithne deiridh a tharla in \u00c9irinn.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"806\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/6-Averill-High-REs-806x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2430\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/6-Averill-High-REs-806x1024.jpg 806w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/6-Averill-High-REs-236x300.jpg 236w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/6-Averill-High-REs-768x976.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/6-Averill-High-REs-1208x1536.jpg 1208w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/6-Averill-High-REs-1611x2048.jpg 1611w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/6-Averill-High-REs-scaled.jpg 2014w\" sizes=\"auto, (max-width: 806px) 100vw, 806px\" \/><figcaption>Grianghraf Foirmi\u00fail de Chur in Aithne C\u00fairte, Caisle\u00e1n Bhaile \u00c1tha Cliath, An 11 I\u00fail 1911. Le Caoinchead Chumann On\u00f3rach \u00d3sta\u00ed an R\u00ed.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>D\u2019fhreastail Averil Deverell ar an ollscoil d\u00edreach os cionn deich mbliana i ndiaidh don ch\u00e9ad bhean bheith ceadaithe isteach i gCol\u00e1iste na Tr\u00edon\u00f3ide, Baile \u00c1tha Cliath ar th\u00e9arma\u00ed cothroma. D\u2019fhreastail s\u00ed f\u00e9in agus a leathch\u00fapla dearth\u00e1r William Berenger Statter Deverell in \u00e9ineacht agus bhain siad a gc\u00e9imeanna dl\u00ed amach sa bhliain 1915. S\u00e9 bliana ina dhiaidh sin, glaodh iad chun an Bharra in \u00c9irinn ar an l\u00e1 c\u00e9anna.<\/p>\n\n\n\n<p>Le linn na tr\u00e9imhse c\u00e9anna a raibh Averil Deverell ag freastal ar Chol\u00e1iste na Tr\u00edon\u00f3ide, Baile \u00c1tha Cliath, bh\u00ed an Ch\u00e9ad Chogadh Domhanda (1914-1918) ar si\u00fal. D\u2019\u00e9irigh Averil Deverell ina Si\u00far Bhanaltrais den D\u00edorma un Ch\u00fanamh Deonach ag Ospid\u00e9al an D\u00edorma um Ch\u00fanamh Deonach&nbsp; &nbsp;Ollscoil Chathair Bhaile \u00c1tha Cliath. D\u2019fh\u00f3in s\u00ed idir 1915-1917 de r\u00e9ir thaifid Bhriog\u00e1id Otharsheirbh\u00edse Naomh Eoin agus Chumann Croise Deirge na Breataine. Chomh maith leis sin, d\u2019fh\u00f3in s\u00ed sa VAD ina baile d\u00fachais, Na Clocha Liatha. Rinne Averil Deverell seirbh\u00eds ghn\u00edomhach idir m\u00ed I\u00fail agus m\u00ed na Nollag 1918 nuair a thaistil s\u00ed chun na Fraince agus Fl\u00f3ndrais, \u00e1it a d\u2019fh\u00f3in s\u00ed ina tiom\u00e1na\u00ed otharchairr. (Ba \u00e9 a hathair, a bh\u00ed ar dhuine de na ch\u00e9ad fir sna Clocha Liatha a raibh carr aige, a mh\u00fain tiom\u00e1int di.) D\u2019fh\u00f3in s\u00ed in ospid\u00e9al in Villeneuve-sur-Lot agus \u00ed ag obair le Cros Dhearg na Fraince. T\u00e1 an pas a tugadh di sa bhliain 1918 i measc na nd\u00e9ant\u00e1n at\u00e1 in \u00d3sta\u00ed an R\u00ed sa l\u00e1 at\u00e1 inniu ann. Chun tuilleadh eolais a fh\u00e1il maidir lena seirbh\u00eds sa Ch\u00e9ad Chogadh Domhanda agus a Cur in Aithne i gCaisle\u00e1n Bhaile \u00c1tha Cliath, f\u00e9ach an t-alt le Liz Goldthorpe ar l\u00e1ithre\u00e1n gr\u00e9as\u00e1in Chaisle\u00e1n Bhaile \u00c1tha Cliath. Is f\u00e9idir a pas M\u00edleata, mar aon le grianghraf di a chuir an Oifig Gn\u00f3tha\u00ed Eachtracha stampa air an 30 I\u00fail 1918, a fheice\u00e1il&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.dublincastle.ie\/from-presentation-to-pioneer-averil-deverell-and-dublin-castle\/\">anseo<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed Averil Deverell sa Fhrainc nuair a th\u00e1inig an cogadh chun deiridh. Laistigh de roinnt blianta, n\u00ed hamh\u00e1in go mbeadh s\u00ed mar chuid den stair, ach bheadh s\u00ed ag cruth\u00fa na staire freisin. Deirtear gurbh \u00e9 a hathair a spreag \u00ed chun staid\u00e9ar a dh\u00e9anamh ar an dl\u00ed, agus sa bhliain 1919 ritheadh reachta\u00edocht le go mbeadh s\u00ed in ann cleachtadh. Bh\u00ed dl\u00edod\u00f3ir\u00ed ar thaobh a m\u00e1thar freisin. Bh\u00ed a m\u00e1thair, Ada Kate Statter Deverell, ar an aon in\u00edon ag Aturnae as Londain, a ndearna a theaghlach a shaibhreas sa R\u00fais. D\u2019\u00e9irigh Naomi Constance Wallace, col ceathrar le Averil, ar dhuine de na ch\u00e9ad mhn\u00e1 ag Barra Shasana.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>A.K.S. Deverell, Abhc\u00f3ide Dl\u00ed<\/strong> <\/h2>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed A.K.S. Deverell, Abhc\u00f3ide Dl\u00ed, ar an gc\u00e9ad bhean, agus ar feadh ocht m\u00ed dh\u00e9ag, ar an aon bhean amh\u00e1in sa Leabharlann Dl\u00ed. Bh\u00ed s\u00ed ar an gc\u00e9ad bhean in \u00c9irinn a scr\u00edobh tuarasc\u00e1il dl\u00ed. Bh\u00ed tionchar ag imeachta\u00ed 1922 ar a saol gairmi\u00fail, nuair a forghabhadh na Ceithre Ch\u00fairteanna agus nuair a rinneadh dam\u00e1iste d\u00f3ibh le linn an ch\u00e9ad chomhraic de Chogadh Cathartha na h\u00c9ireann, go gairid i ndiaidh di dul os comhair na c\u00fairte den ch\u00e9ad uair. Aistr\u00edodh an Leabharlann Dl\u00ed chuig Caisle\u00e1n Bhaile \u00c1tha Cliath, \u00e1it ar \u00fas\u00e1ideadh Halla Naomh P\u00e1draig mar an Leabharlann Dl\u00ed \u00f3n mbliain 1923 go dt\u00ed 1931. Mar a l\u00e9ir\u00edtear <a href=\"https:\/\/www.dublincastle.ie\/from-presentation-to-pioneer-averil-deverell-and-dublin-castle\/\">anseo<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Le linn shaol gairmi\u00fail Averil Deverell, a mhair daichead bliain \u00f3 na 1920\u00ed go dt\u00ed na 1960\u00ed, d\u2019oibrigh s\u00ed le linn na ch\u00e9adbhlianta den St\u00e1t nuair a cuireadh srianta i bhfeidhm ar dhul chun cinn na mban agus cuireadh teorainn tr\u00ed reachta\u00edocht le rannph\u00e1irt\u00edocht na mban sa saol poibl\u00ed, lena n-\u00e1ir\u00edtear cosc a chur le mn\u00e1 bheith ar ghi\u00fair\u00e9ithe. Chun comhth\u00e9acs a fh\u00e1il, f\u00e9ach&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/exhibitions\/1920-29\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">100 Year Journey<\/a>. Tr\u00ed thaighde a rinne Liz Goldthorpe, nochtadh rannph\u00e1irt\u00edocht Averil Deverell i gCumann Gailf an Bharra, agus a d\u00edbharr\u00fa ina dhiaidh sin nuair a athra\u00edodh na rialacha ballra\u00edochta go tobann:&nbsp; (Lean Averil ag imirt ina ainneoin sin). Sa bhliain 1927, v\u00f3t\u00e1il an cumann ballra\u00edocht a theorann\u00fa d\u2019fhir na mbreithi\u00fana agus an Bharra. Bh\u00ed s\u00e9 sin f\u00f3s i bhfeidhm nuair a chuaigh Averil Deverell ar scor sa bhliain 1969. N\u00edor cuireadh ar ceal \u00e9 go dt\u00ed cruinni\u00fa cinn bhliana in 1975. B\u2019shin an bhliain a d\u2019fh\u00e1g Averil <em>Ellesmere&nbsp;<\/em>don uair dheiridh mar gheall ar ch\u00faiseanna sl\u00e1inte.<\/p>\n\n\n\n<p>Lean Averil Katherine Statter Deverell de thaca\u00edocht a thabhairt d\u00e1 halma mater, do bhanch\u00e9imithe, agus do mhn\u00e1 sa dl\u00ed le linn a saoil. Nuair a fuair s\u00ed b\u00e1s in 1979, d\u2019fh\u00e1g s\u00ed tiomnacht ina huacht chun post l\u00e9acht\u00f3ra a bhun\u00fa sa Scoil Dl\u00ed, ar post \u00e9 a bh\u00ed ag&nbsp; Iarbhreitheamh na C\u00fairte Uachtara\u00ed an tOn\u00f3rach Fidelma Macken SC. Chun cuntas n\u00edos ioml\u00e1ine ar a saol a fh\u00e1il, f\u00e9ach: Liz Goldthorpe&nbsp;<em>\u2018<\/em>A Quiet Woman?\u2019 in&nbsp;<em>Irisleabhar Seand\u00e1la\u00edochta agus Staire na gCloch Liath<\/em>, Imleabhar 9, 2018-2019. Is f\u00e9idir leat breathn\u00fa air&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.greystonesahs.org\/gahs2\/index.php\/journals?id=423\">anseo<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 s\u00e9 bunriachtanach chun sc\u00e9alta na mban at\u00e1 \u00e1 dtaifeadadh agus \u00e1 n-athinsint do na gl\u00fanta at\u00e1 le teacht cuimhne a chaomhn\u00fa agus cartlanna a chaomhn\u00fa. Chinntigh garph\u00e1ist\u00ed Kate go gcaomhn\u00f3fa\u00ed earra\u00ed a bhaineann leis an saol agus leis an &nbsp;<em>Denbighshire Lass&nbsp;<\/em>in&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.arklowmaritimeheritage.ie\/\">Iarsmalann Muir\u00ed an Inbhir Mh\u00f3ir.<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Catherine (Kate) Tyrrell Fitzpatrick <\/strong><\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>(18 Meitheamh 1862-4 Deireadh F\u00f3mhair 1921) <\/strong><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"660\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/9-Arklow-22-1862-1024x660.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2440\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/9-Arklow-22-1862-1024x660.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/9-Arklow-22-1862-300x193.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/9-Arklow-22-1862-768x495.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/9-Arklow-22-1862.jpg 1380w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>George Victor Du Noyer, \u2018Arklow, April 22. 1862\u2018, i_00605001. \u00cdomh\u00e1 le Cumann R\u00edoga \u00c1rsa\u00edochta na h\u00c9ireann.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Cad a l\u00e9ir\u00edtear d\u00fainn f\u00faithi sna Doicim\u00e9id Oifigi\u00fala?<\/strong> <\/h2>\n\n\n\n<p>L\u00e9ir\u00edtear d\u00fainn sna doicim\u00e9id oifigi\u00fala faoi bh\u00e1s Kate Tyrrell: cuirtear \u00ed sa taifead mar Catherine Fitzpatrick, bean ch\u00e9ile Mh\u00e1istir-Mhairn\u00e9alaigh, agus go bhfuair s\u00ed b\u00e1s de bharr eitinne scamh\u00f3ige an 3 Deireadh F\u00f3mhair 1921 i dteach ar str\u00e1ice den tSr\u00e1id Mh\u00f3r \u00cdochtarach, An tInbhear M\u00f3r. Tugadh Cnoc na R\u00ed air go h\u00e1iti\u00fail. Luaitear ina deimhni\u00fa b\u00e1is go raibh s\u00ed tinn ar feadh s\u00e9 mh\u00ed sula bhfuair s\u00ed b\u00e1s. Is \u00e9 a mac James, a bh\u00ed 21 bliain d\u2019aois ag an am, a chl\u00e1raigh an b\u00e1s.-<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"100\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Screen-Shot-11-16-21-at-10.22-AM-2-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2599\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Screen-Shot-11-16-21-at-10.22-AM-2-1.png 900w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Screen-Shot-11-16-21-at-10.22-AM-2-1-300x33.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Screen-Shot-11-16-21-at-10.22-AM-2-1-768x85.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><figcaption>Cl\u00e1r\u00fa b\u00e1is Kate Tyrrell (Catherine Fitzpatrick), 1921. Le Caoinchead&nbsp;IrishGeneology.ie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Is \u00ed a hin\u00edon Elizabeth \u2018Lillie\u2019, nach raibh ach s\u00e9 bliana d\u00e9ag d\u2019aois nuair a fuair a m\u00e1thair b\u00e1s, a chuir a leac uaighe in airde i Reilig Naomh Gaibri\u00e9il, An tInbhear M\u00f3r ina dhiaidh sin. Fuair a mac, James Edward b\u00e1s sa bhliain 1947, agus cuireadh ansin \u00e9 freisin. D\u2019fh\u00e1g s\u00e9 baintreach, Ellen agus ceathrar p\u00e1ist\u00ed, Michael, John, Charlie agus Kathleen, ar a dtugtar Mrs MacBride.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u2019fhan Lillie, ar tugadh Mrs Mahon uirthi, san Inbhear M\u00f3r. Choinnigh s\u00ed cuimhne a \u2018m\u00e1thar dhil\u2019 beo. N\u00ed hamh\u00e1in tr\u00ed leac cuimhneach\u00e1in a chur in airde, ach tr\u00ed sc\u00e9alta, d\u00e9ant\u00e1in, agus doicim\u00e9id a chaomhn\u00fa, agus sp\u00e9is ina m\u00e1thair a spreagadh ina p\u00e1ist\u00ed f\u00e9in, David, Cora (Mrs Redmond), Leila (Mrs Whelan), John agus Angela (Mrs Power). B\u00e9 \u00e9 a mac ab \u00f3ige, John Mahon, a choinnigh oidhreacht a Sheanmh\u00e1thar Kate beo i gc\u00f3na\u00ed tr\u00ed bheathaisn\u00e9is a scr\u00edobh f\u00faithi, dar teideal: Kate Tyrrell, \u2018Lady Mariner\u2019 The story of the extraordinary woman who sailed the Denbighshire Lass. Is \u00e9 Basement Press, inphrionta de Attic Press, a d\u2019fhoilsigh an leabhar in 1995 le c\u00fanamh \u00f3n gComhairle Eala\u00edon.-<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"630\" height=\"829\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/KATE-TYRRELL_001_crop-2-634x1024-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2582\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/KATE-TYRRELL_001_crop-2-634x1024-2.jpg 630w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/KATE-TYRRELL_001_crop-2-634x1024-2-228x300.jpg 228w\" sizes=\"auto, (max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><figcaption>John Mahon, Cover of \u2018Kate Tyrell \u201cLady Mariner\u201d \u2013 The story of the extraordinary women who sailed the Denbighshire Lass\u2019. Basement Press. Le Caoinchead Leabharlann.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Is \u00e9 1957 an d\u00e1ta a chuireann John le sp\u00e9is bheith aige i stair a cheantair dh\u00fachais. Bh\u00ed sc\u00e9al a sheanmh\u00e1thar f\u00f3s i gcuimhne na ndaoine, agus thug daoine aosta cuntais d\u00f3 faoina saol (lena n-\u00e1ir\u00edtear Bessie Lynch, duine muinteartha). D\u2019inis Bessie sc\u00e9alta d\u00f3 faoina seanmh\u00e1thair agus faoin Inbhear M\u00f3r, \u00ed ag f\u00e1s suas san Iascach, faoi mharaithe agus faoi aistir chuig t\u00edortha i bhfad i gc\u00e9in. Thaispe\u00e1in fear a mhair san Iascach inar cl\u00e1ra\u00edodh a seanmh\u00e1thair mar Chaptaen an <em>Denbighshire Lass<\/em> m\u00f3rleabhar dearg d\u00f3 (at\u00e1 scriosta anois)<em>.&nbsp;<\/em>Fuair s\u00e9 taifid ina dhiaidh sin inar deimhn\u00edodh a sheanmh\u00e1thair mar \u00fain\u00e9ir bainist\u00edochta, sa Chl\u00e1r Ginear\u00e1lta agus Oifig Taifead um Loingseoireacht&nbsp; agus Mhairn\u00e9alaigh, Tower Hill, Londain. Sa teach inar chaith s\u00e9 a \u00f3ige, san Inbhear M\u00f3r, bh\u00ed earra\u00ed ann \u2013 an solas deasbhoird \u2013 loga\u00ed luais \u2013 agus picti\u00far a rinne Ruben Chapell (1870-1940), eala\u00edont\u00f3ir as an mBreatain a rinne speisialt\u00f3ireacht i muirdhreacha agus a chuir an <em>Denbighshire Lass <\/em>ar chanbh\u00e1s. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"684\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/cropped-John-and-Mary-Robinson-photo-1024x684.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2493\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/cropped-John-and-Mary-Robinson-photo-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/cropped-John-and-Mary-Robinson-photo-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/cropped-John-and-Mary-Robinson-photo-768x513.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/cropped-John-and-Mary-Robinson-photo.jpg 1462w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Bronnann John Mahon c\u00f3ip d\u00e1 leabhar ar an Uachtar\u00e1n Mary Robinson, circa 1995. \u2018Kate Tyrell \u201cLady Mariner\u201d \u2013 The story of the extraordinary women who sailed the Denbighshire Lass\u2019. Basement Press, inphrionta de Attic Press, 1995. Sa ghrianghraf seo freisin, t\u00e1 R\u00f3is\u00edn Conroy, comhbhunaitheoir agus foilsitheoir in The Attic Press. (T\u00e1 p\u00e1ip\u00e9ir de chuid The Attic Press agus d\u00e1 r\u00f3l mar ghn\u00edomha\u00ed i nGluaiseacht Ban na h\u00c9ireann curtha i dtaisce i Leabharlann Boole, Col\u00e1iste na hOllscoile, Corcaigh.) \u00cdomh\u00e1 le Caoinchead John Mahon.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Nuair a bh\u00ed John ina ghas\u00far, bh\u00ed an long imithe le fada, ach rinne s\u00e9 taighde ar an m\u00e9id sonra\u00ed a raibh s\u00e9 in ann a fh\u00e1il. D\u2019aimsigh s\u00e9 taifid \u2013 bh\u00ed me\u00e1chan seasca is a haon tonna inti agus bh\u00ed deireadh cruinn uirthi. Ba iad James Jones &amp; Co a c\u00e9ad \u00fain\u00e9ir\u00ed, agus cl\u00e1ra\u00edodh \u00ed sa chalafort Beaumaris, Inis M\u00f3n, d\u00edreach c\u00e9ad bliain sular m\u00fascla\u00edodh a dh\u00fasp\u00e9is sa sc\u00fanar seo agus a naisc le stair a theaghlaigh agus \u00e9 ina \u00f3ige. Seoladh \u00ed den ch\u00e9ad uair i m\u00ed L\u00fanasa 1857 in Flint, an Bhreatain Bheag ar inbhear Abhainn an Dee. \u00das\u00e1ideadh \u00ed chun seoladh leis an gc\u00f3sta \u00f3 Merseyside, in Iarthuaisceart Shasana, sula ndearna a shin-seanathair, Edward Tyrell, Athair Kate, \u00ed a cheannach agus a thabhairt ar ais chuig An tInbhear M\u00f3r, Contae Chill Mhant\u00e1in. Bh\u00ed an sc\u00fanar 29 bliain d\u2019aois nuair a thug Edward, athair Kate, \u00ed chuig An tInbhear M\u00f3r sa bhliain 1886, bh\u00ed an b\u00e1d s\u00e9 bliana n\u00edos sine n\u00e1 Kate \u00ed f\u00e9in, a bh\u00ed 23 bliana d\u2019aois ag an am.<\/p>\n\n\n\n<p>San am sin, luadh an sloinne Tyrrell, mar a luaitear \u00e9 sa l\u00e1 at\u00e1 inniu ann, le longa agus le tionscal na longth\u00f3g\u00e1la san Inbhear M\u00f3r. Meastar go bhfuil suas le 10 gcraobh \u00e9ags\u00fail den sloinne seo san Inbhear M\u00f3r sa l\u00e1 at\u00e1 inniu ann. Th\u00f3g John Tyrell &amp; Sons an ch\u00e9ad bh\u00e1d iascaigh ina raibh inneall in \u00c9irinn agus an Bhreatain Mh\u00f3r sa bliain 1907\/8. Sna 1930\u00ed, bhuaigh&nbsp;<em>The Aideen&nbsp;<\/em>ar le Tyrell \u00ed, an ch\u00e9ad \u00e1it i r\u00e1s aig\u00e9in idir \u00c9ire agus Albain. Sa l\u00e1 at\u00e1 inniu ann, rinne Institi\u00faid na mBr\u00f3ic\u00e9ir\u00ed Long cur s\u00edos ar &nbsp;Shiela M. Tyrrell \u00f3 Arklow Shipping Ltd mar \u2018arguably one of the most important people in the history of the mercantile marine in Ireland.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Catherine (Kate) Tyrrell Fitzpatrick (18 Meitheamh 1862-4 Deireadh F\u00f3mhair 1921)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rugadh Kate Tyrrell sa bhliain 1862 san Inbhear M\u00f3r ar ch\u00f3sta Chontae Chill Mhant\u00e1in. Rugadh \u00ed i limist\u00e9ar sa bhaile ar tugadh an tIascach air. Measadh daoine a mhair san \u00e1it sin bheith ina \u2018gcine ar leith\u2019 agus luadh an tIascach bheith mar bhaile laistigh de bhaile, dar leis an \u00fadar bisi\u00fail Jim Rees, a n-\u00e1ir\u00edtear lena chuid leabhar&nbsp;<em>Arklow: The Story of the Town<\/em>&nbsp;(Dee-Jay Publications, 2004), agus <em>The Fishery of Arklow 1800-1950<\/em>&nbsp;(Four Courts Press, 2008), at\u00e1 bunaithe ar a Ch\u00e9im Mh\u00e1istreachta sa Stair \u00c1iti\u00fail, Ollscoil Mh\u00e1 Nuad.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"601\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/10-The-Fisher-Arklow-Aug-1861-1024x601.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2444\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/10-The-Fisher-Arklow-Aug-1861-1024x601.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/10-The-Fisher-Arklow-Aug-1861-300x176.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/10-The-Fisher-Arklow-Aug-1861-768x451.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/10-The-Fisher-Arklow-Aug-1861.jpg 1227w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>George Victor Du Noyer, \u2018The Fishery, Arklow, August 1861\u2018 i_00604802. \u00cdomh\u00e1 le Cumann R\u00edoga \u00c1rsa\u00edochta na h\u00c9ireann.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed a m\u00e1thair Elizabeth \u2018Eliza\u2019 Kearon (a tugadh mar Kearns freisin) ina duine de bhunadh na h\u00e1ite san Inbhear M\u00f3r. Rugadh \u00ed sa bhaile sa bhliain 1838. Ag an am sin, bh\u00ed an tInbhear M\u00f3r roinnte ina bhaile uachtarach agus \u00edochtarach. Measadh go raibh beag\u00e1n n\u00edos m\u00f3 n\u00e1 6,000 duine ag cur f\u00fathu ann, agus ar liost\u00e1ladh 1,926 d\u00edobh sin bheith ag cur f\u00fathu san Iascach. Bh\u00ed 702 teach ann a raibh ceann tu\u00ed orthu. Bh\u00ed 200 b\u00e1d ann a \u00fas\u00e1ideadh chun iascaireacht a dh\u00e9anamh agus oisr\u00ed a dhreide\u00e1il, dar le Samuel\u2019s Lewis,&nbsp;<em>A Topographical Dictionary of Ireland,&nbsp;<\/em>1837.<\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed Edward Tyrrell c\u00faig bliana n\u00edos sine n\u00e1 a bhean ch\u00e9ile. Nuair a bh\u00ed siad ina bp\u00e1ist\u00ed, mhair siad tr\u00edd <em>an<\/em> <em>nGorta M\u00f3r&nbsp;<\/em>idir na blianta 1847-1851 (ar smol a bh\u00ed i gceist a scrios an barr pr\u00e1ta\u00ed, pr\u00edomhbhia na mbocht\u00e1n, agus a bh\u00ed ina ch\u00fais le thart ar 2 mhilli\u00fan duine bheith ag f\u00e1il bh\u00e1is n\u00f3 ag dul ar imirce). Mar phobal iascaireachta, bh\u00ed daoine san Inbhear M\u00f3r n\u00edos \u00e1mhara\u00ed n\u00e1 daoine i r\u00e9igi\u00fain eile in \u00c9irinn.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ed \u00e9ada\u00ed is f\u00e9idir a fheice\u00e1il in Iarsmalann Mhuir\u00ed an Inbhir Mh\u00f3ir, ins\u00edtear an sc\u00e9al maidir le traidisi\u00fan fada loingseoireachta san Inbhir M\u00f3r. T\u00e1 geansa\u00ed a chaith mairn\u00e9alaigh an Inbhir Mh\u00f3ir, ar tugadh &nbsp;\u2018gansey\u2019 air, an chos\u00fail le focal Lochlainnise do gheansa\u00ed. Cniot\u00e1ladh an ball \u00e9adaigh seo ar shn\u00e1thaid amh\u00e1in, agus bh\u00ed c\u00e1il\u00edochta\u00ed uisce-\u00e9arthacha ann. Bh\u00ed patr\u00fain ar leith ag baint leis na geansaithe seo (agus gan amhras, bhain greamanna \u00e1irithe le teaghlaigh aonair ar leith). D\u00e1 bharr sin, d\u00e1 dtitfeadh fear as an gceantar san fharraige, fi\u00fa i dt\u00edr i bhfad i gc\u00e9in, d\u2019fh\u00e9adfa\u00ed a aithint gurbh as an Inbhear M\u00f3r d\u00f3. T\u00e1 sampla\u00ed ar taispe\u00e1int in&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.arklowmaritimeheritage.ie\/curiosities.php\">Iarsmalann Mhuir\u00ed an Inbhir Mh\u00f3ir.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Tionscal eile a bhain leis an Inbhear M\u00f3r \u00f3 th\u00fas na 1800\u00ed, agus inar fosta\u00edodh mn\u00e1 agus p\u00e1ist\u00ed, ab ea l\u00edonta a dh\u00e9anamh. Bh\u00ed s\u00e9 seo ina fhoinse bhreise ioncaim ag teaghlaigh san Inbhear M\u00f3r. Leanadh den oilteacht \u00e1iti\u00fail seo, ar sc\u00e1la i bhfad n\u00edos m\u00f3, san 20\u00fa haois. Mar a scr\u00edobh Jim Rees: \u2018The success of a maritime community depends as much on the physical and intellectual strength of its women as it does on the skills and courage of its men.\u2019 Ba mhinic a f\u00e1gadh mn\u00e1 an Inbhir Mh\u00f3ir ina n-aonar ar feadh m\u00edonna nuair a bh\u00ed a fir i mbun iascaireachta do ronnaigh amach \u00f3 ch\u00f3sta Iarthar Chorca\u00ed n\u00f3 do scad\u00e1in i Muir \u00c9ireann. Uaireanta, bh\u00edodh na fir imithe ar feadh blianta nuair a chuaigh siad ar aistir san fharraige mh\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"572\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/The-launch-i_00604101v-1024x572.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2460\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/The-launch-i_00604101v-1024x572.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/The-launch-i_00604101v-300x168.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/The-launch-i_00604101v-768x429.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/The-launch-i_00604101v-1536x858.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/The-launch-i_00604101v-2048x1144.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>George Victor Du Noyer, \u2018The Launch \u2013 Arklow Creek, 22 June 1861. Sea fog drifting in from the SE\u2018. i_00604101v. \u00cdomh\u00e1 le Cumann R\u00edoga \u00c1rsa\u00edochta na h\u00c9ireann.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed ceathrar in\u00edonacha ag Edward agus Eliza Tyrrell. In\u00edon ab ea an p\u00e1iste ba shine, ar tugadh Ellen uirthi, agus a rugadh sa bhliain 1861. Rugadh Kate an bhliain ina dhiaidh sin. Dh\u00e1 bhliain ina dhiaidh sin ar\u00eds, rugadh cail\u00edn eile, ar tugadh Lucy uirthi, agus sa bhliain 1867, rugadh an ceathr\u00fa cail\u00edn, Alice (ar tugadh Alecia uirthi freisin). Th\u00e1inig an ceathrar cail\u00edn\u00ed Tyrrell ar fad sl\u00e1n as na\u00edonacht agus luath-\u00f3ige, rud a bh\u00ed neamhghn\u00e1ch, toisc go bhfuair an oiread sin leana\u00ed b\u00e1s le linn na ch\u00e9adbhlianta. Eachtra\u00edodh i sc\u00e9alta an teaghlaigh go raibh Eliza Tyrrell dian agus go ndearna s\u00ed cinnte de go raibh Ellen, Kate, Lucy, agus Alice glan agus gl\u00e9asta go n\u00e9ata don scoil. Cuimhn\u00edtear freisin go raibh dl\u00fathchaidreamh ag Ellen lena m\u00e1thair, agus go raibh s\u00ed \u2018suaimhneach agus r\u00e9ch\u00faiseach\u2019 c\u00e9 gur d\u00faradh faoi Kate i sc\u00e9alta an teaghlaigh go raibh \u2018pearsantacht theasa\u00ed\u2019 aici agus gur chaith s\u00ed a cuid ama lena h-athair \u00f3 bh\u00ed s\u00ed an-\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d3 bh\u00ed s\u00ed c\u00faig bliana d\u00e9ag d\u2019aois, chuaigh Kate in \u00e9ineacht lena hathair agus leis na Brennans ar thurais chuig calafort sa Bhreatain Bheag, Connahs Quay, Flintshire, laistigh den cheirtle\u00e1n uirbeach Deeside ar feadh Abhainn an Dee. I measc na gc\u00faram a bh\u00ed uirthi ar bord, bh\u00ed uirthi an c\u00farsa a leagan amach, eolas an bhealaigh a dh\u00e9anamh, cuidi\u00fa a thabhairt le rig\u00edn, seolta agus sti\u00faradh, dar lena hin\u00edon garph\u00e1iste Paula Redmond in \u2018Mariner Kate Tyrrell\u2019, a bh\u00ed in&nbsp;<em>Ireland\u2019s Own.<\/em>&nbsp;Bh\u00ed an teaghlach ina gc\u00f3na\u00ed i gcuid den bhaile, an tSr\u00e1id Mh\u00f3r \u00cdochtarach, ar a dtugta\u00ed Cnoc an R\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"569\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Ms-2703_page-127_002-1024x569.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2593\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Ms-2703_page-127_002-1024x569.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Ms-2703_page-127_002-300x167.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Ms-2703_page-127_002-768x427.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Ms-2703_page-127_002-1536x853.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Ms-2703_page-127_002-2048x1138.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Luach\u00e1il agus l\u00e9ar\u00e1id den tSr\u00e1id Mh\u00f3r \u00cdochtarach, An tInbhear M\u00f3r, Contae Chill Mhant\u00e1in, maoin de chuid Lord Carysfort, 1877, Pg 127. Le Caoinchead Leabharlann N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed na 1880\u00ed ina tr\u00e9imhse dheacair do mhuintir Tyrrell. Bh\u00ed na longa gaile, faoi l\u00e1r na 1880\u00ed, ag t\u00f3g\u00e1il gn\u00f3 \u00f3 na h\u00e1rthaigh n\u00edos l\u00fa ach bh\u00ed gn\u00f3 s\u00e1ch maith ann chun obair a chur ar f\u00e1il do shoithigh n\u00edos l\u00fa. Ba \u00e9 an pr\u00edomh\u00fadar imn\u00ed ag Edward Tyrrell agus a theaghlach n\u00e1 go raibh Alice breoite. Fuair s\u00ed b\u00e1s ina ceathr\u00fa haois d\u00e9ag. Cuimhn\u00edonn an teaghlach go minic ar a chr\u00f3ga a bh\u00ed s\u00ed agus \u00ed ina ursain an bh\u00e1is. Ina bheathaisn\u00e9is faoi Kate Tyrrell, scr\u00edobhann John Mahon go raibh Alice \u2018an-chos\u00fail le Kate\u2019. Chuaigh breoiteacht agus b\u00e1s a deirf\u00e9ar \u2018i gcion go m\u00f3r ar Kate.\u2019 Luann s\u00e9 go raibh \u2018creideamh l\u00e1idir aici, ach gur buaileadh buille trom uirthi f\u00e9achaint ar a deirfi\u00far ag streachailt d\u00e1 saol ach \u00e9 a chailleadh sa deireadh.\u2019 D\u00fairt an docht\u00fair go raibh fiabhras uirthi agus go ndearna s\u00e9 gach rud a raibh s\u00e9 in ann a dh\u00e9anamh. Bh\u00ed an oiread sin galair le linn na tr\u00e9imhse sin nach raibh leigheasanna ann chun c\u00f3ire\u00e1il a chur orthu. Luaigh an docht\u00fair sa deimhni\u00fa b\u00e1is go raibh at neamhghn\u00e1ch ag Alice ach nach raibh eolas ar ch\u00fais dh\u00edreach a b\u00e1is. Ba faoi ch\u00faram br\u00f3nach a m\u00e1thar, a bh\u00ed i l\u00e1thair nuair a fuair s\u00ed b\u00e1s, an b\u00e1s a chl\u00e1r\u00fa roinnt seachtain\u00ed ina dhiaidh sin.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"945\" height=\"115\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Screen-Shot-11-16-21-at-03.54-PM-4-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2639\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Screen-Shot-11-16-21-at-03.54-PM-4-1.png 945w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Screen-Shot-11-16-21-at-03.54-PM-4-1-300x37.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Screen-Shot-11-16-21-at-03.54-PM-4-1-768x93.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 945px) 100vw, 945px\" \/><figcaption>Cl\u00e1r\u00fa b\u00e1is Alice Tyrrell, 1882. Le Caoinchead IrishGeneology.ie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>D\u00fairt an teaghlach n\u00e1r th\u00e1inig Eliza Tyrrell chuici f\u00e9in i ndiaidh bh\u00e1s a hin\u00edne agus gur chuir Edward stop le seolt\u00f3ireacht ar feadh tr\u00e9imhse chun bheith in \u00e9ineacht l\u00e9i. Ba \u00e9 John Fitzpatrick a th\u00f3g a \u00e1it ar na haistir \u2013 tugadh Parks air \u2013 mar gheall ar a phearsantacht r\u00e9ch\u00faiseach, agus ba as Loch Garman d\u00f3. Is \u00e9 f\u00edrinne an sc\u00e9il go raibh ailse ar Eliza Tyrrell agus fuair s\u00ed b\u00e1s roimh dheireadh na bliana i dteach mhuintir Tyrrell an 10 Nollaig 1882. Bh\u00ed s\u00ed 44 bliana d\u2019aois de r\u00e9ir na dtaifead oifigi\u00fail.&nbsp;Bh\u00ed Kate i l\u00e1thair nuair a fuair s\u00ed b\u00e1s agus ba ise a thug tuairisc ina leith do na h\u00fadar\u00e1is.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1001\" height=\"119\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/elizabeth-screenshot.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2642\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/elizabeth-screenshot.png 1001w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/elizabeth-screenshot-300x36.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/elizabeth-screenshot-768x91.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1001px) 100vw, 1001px\" \/><figcaption>Cl\u00e1r\u00fa b\u00e1is Elizabeth Tyrrell, 1882. Le Caoinchead IrishGeneology.ie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ghlac Kate ceannas ar dhualgais a m\u00e1thar ag ullmh\u00fa an p\u00e1ip\u00e9arachas ar fad d\u00e1 hathair. Mar a scr\u00edobh a hin\u00edon garph\u00e1iste Paula Redmond ina halt \u2018Marnier Kate Tyrrell\u2019, rinne s\u00ed staid\u00e9ar ar leabharchoime\u00e1d le linn a oideachais fhoirmi\u00fail. Mar at\u00e1 luaite ag Jim Rees, bh\u00ed r\u00e1ta\u00ed litearthachta na mban san Iascach n\u00edos airde n\u00e1 an me\u00e1n. Bh\u00ed seacht\u00f3 is a naoi faoin gc\u00e9ad de mhn\u00e1 in ann l\u00e9amh agus scr\u00edobh. Buna\u00edodh Scoil Naomh Mhuire, a bh\u00ed \u00e1 re\u00e1cht\u00e1il ag Si\u00faracha na Tr\u00f3caire, sa bhaile sna 1870\u00ed, agus n\u00ed raibh s\u00e9 i bhfad scoil do chail\u00edn\u00ed amh\u00e1in a bhun\u00fa. T\u00e1 tortha\u00ed maithe a gcuid oibre i gc\u00e1s cail\u00edn\u00ed san Iascach le feice\u00e1il i dtuairisc\u00ed litearthachta dhaon\u00e1ireamh 1901.<\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed athair Kate ina Mh\u00e1istir-Mhairn\u00e9alach faoin tr\u00e1th seo. Chuaigh s\u00e9 ar thurais chuig Connah\u2019s Quay, Garston n\u00f3 Learpholl, ag filleadh ar ais le lastas a d\u00edluchta\u00edodh i mBaile \u00c1tha Cliath, Port L\u00e1irge agus Baile na C\u00fairte i gContae Loch Garman. Sa bhliain 1885, chuaigh Kate go dt\u00ed Connah\u2019s Quay nuair a cheannaigh a hathair an&nbsp;<em>Denbighshire Lass<\/em>. Sheol siad go Baile \u00c1tha Cliath, chl\u00e1raigh siad an b\u00e1d, bhailigh siad leac\u00e1in agus d\u2019fhill siad ar an Inbhear M\u00f3r. Le linn na bliana d\u00e1r gcionn, bh\u00ed Kate ar bord ar aistir chuig Abhantrach Cumberland agus Cain\u00e9al Bhriost\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"874\" height=\"659\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/12-General-View-Arklow.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2472\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/12-General-View-Arklow.jpg 874w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/12-General-View-Arklow-300x226.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/12-General-View-Arklow-768x579.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 874px) 100vw, 874px\" \/><figcaption>Robert French, \u2018General View, Arklow, Co. Wicklow.\u2019 Le Caoinchead Leabharlann N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann. L_ROY_05672.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>N\u00ed raibh ach bliain eile caite nuair a fuair a hathair b\u00e1s, an 9 I\u00fail 1886 in Garston, Sasana. T\u00e1 Garston &nbsp;ina cheantar onnmhair\u00edochta guail cois abhann i Learpholl, a raibh an-t\u00f3ir ag \u00e1rthaigh as an Inbhear M\u00f3r air. Tugadh a chorp ar ais chuig an Inbhear M\u00f3r ar an&nbsp;<em>Denbighshire Lass<\/em>. Bh\u00ed s\u00e9 ag iarraidh go mbeadh sciar ag a thr\u00ed in\u00edon a bh\u00ed f\u00e1gtha in \u00fain\u00e9ireacht an&nbsp;<em>Denbighshire Lass,<\/em>&nbsp;ach n\u00ed hamhlaidh a bheadh c\u00farsa\u00ed. Dh\u00e1 bhliain ina dhiaidh sin, fuair Lucy, a bh\u00ed breoite ar feadh roinnt mhaith ama, b\u00e1s sa tSr\u00e1id Mh\u00f3r \u00cdochtarach. N\u00ed raibh a sl\u00e1inte go maith aici ar feadh roinnt mhaith ama. Bh\u00ed s\u00ed i bhfeighil an t\u00ed d\u00e1 deirfi\u00faracha Ellen agus Kate ach ba mhinic \u00ed bheith ag coinne\u00e1il na leapa le linn na mblianta sin. Fuair s\u00ed b\u00e1s an 17 Samhain 1888. N\u00ed raibh s\u00ed ach 20 bliain d\u2019aois. Tuairisc\u00edodh go hoifigi\u00fail go raibh Eitinn (TB) uirthi. Ba \u00ed Kate a chl\u00e1raigh b\u00e1s a deirf\u00e9ar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1023\" height=\"119\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Lucy-Tyrrell-death-cert.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2645\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Lucy-Tyrrell-death-cert.png 1023w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Lucy-Tyrrell-death-cert-300x35.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Lucy-Tyrrell-death-cert-768x89.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1023px) 100vw, 1023px\" \/><figcaption>Registry of Lucy Tyrrell\u2019s death, 1888. Le Caoinchead&nbsp;IrishGeneology.ie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"940\" height=\"711\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/13-the-Harbour-Arklow.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2476\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/13-the-Harbour-Arklow.jpg 940w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/13-the-Harbour-Arklow-300x227.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/13-the-Harbour-Arklow-768x581.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 940px) 100vw, 940px\" \/><figcaption>Robert French, \u2018The Harbour, Arklow\u2019. Le Caoinchead Leabharlann N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann. L_ROY_00417. T\u00f3gadh an grianghraf i ndiaidh stoirme, m\u00ed Dheireadh F\u00f3mhair 1886.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>D\u2019fhan Kate agus Ellen in aont\u00edos lena ch\u00e9ile sa tSr\u00e1id Mh\u00f3r \u00cdochtarach , go dt\u00ed samhradh na bliana 1895 nuair a ph\u00f3s Kate John Fitzpatrick. Bh\u00ed John agus Kate ina gcomp\u00e1naigh dh\u00edlse nuair a sheol siad lena ch\u00e9ile ar feadh n\u00edos m\u00f3 n\u00e1 deich mbliana ar an<em>&nbsp;Denbighshire Lass.&nbsp;<\/em>I m\u00ed I\u00fail, ph\u00f3s Kate agus John san Inbhear M\u00f3r. Bh\u00ed Kate 33 bliana d\u2019aois.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"745\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/14-Kate-Tyrrell-marriage-portrait-Lauren-ONeill-745x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2478\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/14-Kate-Tyrrell-marriage-portrait-Lauren-ONeill-745x1024.jpg 745w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/14-Kate-Tyrrell-marriage-portrait-Lauren-ONeill-218x300.jpg 218w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/14-Kate-Tyrrell-marriage-portrait-Lauren-ONeill-768x1056.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/14-Kate-Tyrrell-marriage-portrait-Lauren-ONeill-1117x1536.jpg 1117w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/14-Kate-Tyrrell-marriage-portrait-Lauren-ONeill.jpg 1156w\" sizes=\"auto, (max-width: 745px) 100vw, 745px\" \/><figcaption>Grianghraf portr\u00e1ide ag p\u00f3sadh Kate Tyrrell agus John Fitzpatrick, i seilbh John Mahon. L\u00e9ar\u00e1id le Lauren O\u2019Neill. Arna choimisi\u00fan\u00fa do Chl\u00e1r Deich mBliana Chom\u00f3radh an Ch\u00e9id Chomhairle Contae Chill Mhant\u00e1in 2021.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Blianta gn\u00f3thacha a bh\u00ed sna blianta 1896 agus 1897 don ch\u00fapla agus iad ag obair go crua agus ag tabhairt faoi go leor aistir. Chuir Kate t\u00fas le rig\u00ed citse a shuite\u00e1il d\u2019fhonn an <em>Denbighshire Lass<\/em>&nbsp;a bheith n\u00edos sciobtha agus n\u00edos fusa a bhainisti\u00fa. Faoin tr\u00e1th sin, bh\u00ed an long tr\u00edocha is a hocht mbliana d\u2019aois, agus mar gheall ar na deisithe ar cuireadh t\u00fas leo, coinn\u00edodh an long sa riocht ab fhearr.&nbsp; Na laethanta sin, sheol siad an sc\u00fanar le linn mh\u00edonna an gheimhridh.&nbsp; Ph\u00f3s Ellen, a bh\u00ed 36 bliana d\u2019aois an t-am sin, Joseph Hyland, mairn\u00e9alach agus mac iascaire.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"382\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/ellen-tyrrell-marriage-cert-1024x382.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2648\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/ellen-tyrrell-marriage-cert-1024x382.png 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/ellen-tyrrell-marriage-cert-300x112.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/ellen-tyrrell-marriage-cert-768x287.png 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/ellen-tyrrell-marriage-cert.png 1072w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Cl\u00e1r\u00fa p\u00f3sta do Ellen Tyrrell agus Joseph Hyland, 1897. Le Caoinchead&nbsp;IrishGeneology.ie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Anois, dar le taighde a rinne John Mahon, bh\u00ed a sciar ag Kate den&nbsp;<em>Denbighshire Lass<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Le linn taighde a dh\u00e9anamh ar an Inbhear M\u00f3r agus an tIascach, d\u2019aimsigh Jim Rees mn\u00e1 eile a raibh r\u00f3l l\u00e1rnach acu i ngn\u00f3 an teaghlaigh, ar n\u00f3s Mary Murray, Kavanagh roimh ph\u00f3sadh di, a bh\u00ed ina scip\u00e9ir ar bh\u00e1d iascaireachta an teaghlaigh nuair a bh\u00ed a fear c\u00e9ile ar shi\u00fal san fharraige ar \u00e1rthaigh eile.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa bhliain 1901, d\u00e9antar taifead de Kate agus a fear c\u00e9ile sa daon\u00e1ireamh, agus is anseo a fheictear an t-aon chomhartha d\u2019imeacht \u00f3 ghn\u00e1s an ama, sh\u00ednigh Kate Fitzpatrick, 32 bliana d\u2019aois (toisc go raibh s\u00ed n\u00edos sine n\u00e1 John, t\u00e1 seans ann gur athraigh s\u00ed a haois) an tuairisce\u00e1n agus t\u00e1 s\u00ed taifeadta go hoifigi\u00fail mar Cheann an Teaghlaigh, agus Const\u00e1bla Chonst\u00e1blacht R\u00edoga na h\u00c9ireann Edward A Lester ann mar fhinn\u00e9. Bh\u00ed John ina Mh\u00e1istir-Mhairn\u00e9alach anois, agus \u00e9 35 bliana d\u2019aois. Bh\u00ed p\u00e1iste amh\u00e1in ag an gc\u00fapla, James Edward (ar tugadh Sony air sa teaghlach). Bh\u00ed banaltra acu a chuir f\u00faithi sa teach, Nannie Fitzwilliam, a bh\u00ed 19 mbliana d\u2019aois.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa bhliain 1905, thug Kate an dara leanbh aici ar an saol \u2013 bh\u00ed s\u00ed daichead is a d\u00f3 bliain d\u2019aois agus is beag nach bhfuair s\u00ed f\u00e9in agus a cail\u00edn beag b\u00e1s. Ainmn\u00edodh an leanbh i ndiaidh a Seanmh\u00e1thar, Elizabeth, agus tugadh Lily uirthi freisin. As sin amach, n\u00ed bheadh Kate ina bean chomh gn\u00edomhach is a bh\u00ed inti roimh bhreith Lily.<\/p>\n\n\n\n<p>Le linn bhlianta an Chogaidh Mh\u00f3ir 1914-1918 (ar a dtugtar an Ch\u00e9ad Chogadh Domhanda sa l\u00e1 at\u00e1 inniu ann) d\u2019\u00e9irigh coinn\u00edollacha n\u00edos measa do dhaoine a bh\u00ed ag obair i ngn\u00f3 an ghalt\u00e1in f\u00e1in. Anois, mar aon leis an gcont\u00fairt a bhain le drochaimsir, mar ba ghn\u00e1ch, bh\u00ed orthu dul i ngleic leis an gcont\u00fairt a bhain le U-bh\u00e1id na Gearm\u00e1ine, a chuir roinnt sc\u00fanar as an Inbhear M\u00f3r go t\u00f3in poill, de r\u00e9ir mar a thaifeadtar in Iarsmalann Mhuir\u00ed an Inbhir Mh\u00f3ir. Chomh maith leis sin, bh\u00ed s\u00e9 ina tr\u00e9imhse rachmasach san Inbhear M\u00f3r, ina raibh monarcha muinisean ag Kynoch-Arklow Ltd, monarcha a oscla\u00edodh sa bhliain 1895 chun pl\u00e9asc\u00e1in a dh\u00e9anamh agus a bh\u00ed ag d\u00e9anamh muinisean anois le linn a chogaidh. Fosta\u00edodh na c\u00e9adta bean shingil sa mhonarcha ach bh\u00ed s\u00e9 luaite i mbeartas an chuideachta go mbeadh orthu f\u00e1g\u00e1il d\u00e1 bp\u00f3sfadh siad. Athra\u00edodh an riail seo sa bhliain 1914 ar feadh tr\u00e9imhse an chogaidh agus spreagadh fostaithe a bh\u00ed p\u00f3sta filleadh ar an monarcha.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"843\" height=\"576\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/15-Arklow-factory-pamphlet.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2484\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/15-Arklow-factory-pamphlet.jpg 843w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/15-Arklow-factory-pamphlet-300x205.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/15-Arklow-factory-pamphlet-768x525.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 843px) 100vw, 843px\" \/><figcaption>Kynoch-Arklow Ltd, Explosives Factory, pamphlet, 1915. Le Caoinchead Jim Rees\/Iarsmalann Mhuir\u00ed an Inbhir Mh\u00f3ir.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Lean Kate Tyrrell i mbun an gn\u00f3 a re\u00e1cht\u00e1il ach n\u00edor chaith s\u00ed an m\u00e9id c\u00e9anna ama ar muir. Sa bhliain 1916, fuair a deirfi\u00far Ellen Hyland b\u00e1s, agus chuaigh s\u00e9 sin i bhfeidhm go m\u00f3r ar Kate.&nbsp; Thug a muintir faoi deara go raibh a sl\u00e1inte ag meath tuilleadh.&nbsp; Blianta deacra a bh\u00ed ann agus an cogadh domhanda f\u00f3s ar si\u00fal. N\u00ed raibh troda\u00edocht ar si\u00fal san Inbhear M\u00f3r le linn \u00c9ir\u00ed Amach na C\u00e1sca 1916, \u00f3s rud \u00e9 gur i mBaile \u00c1tha Cliath, i nGaillimh, i Loch Garman agus sa Mh\u00ed a bh\u00ed an chuid ba m\u00f3 den choimhlint ar si\u00fal. Sna blianta ina dhiaidh sin, th\u00e1inig athr\u00fa ar dh\u00edlseacht pholait\u00edochta agus sa bhliain 1918, bh\u00ed ollbhua ag Sinn F\u00e9in, ar sc\u00e1thgr\u00fapa a bh\u00ed ann do dhaoine a bh\u00ed ag iarraidh f\u00e9inrial\u00fa in \u00c9irinn.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa bhliain 1918, rinne Kate Tyrrell maoirseacht ar athruithe don&nbsp;<em>Denbighshire Lass,<\/em>&nbsp;ina raibh crann m\u00f3r agus seol deiridh nua agus iad araon rige\u00e1ilte le seolta geaifil agus bumaile, mar at\u00e1 taifeadta ag John Mahon, agus d\u00e1 mbarr sin, bh\u00ed s\u00e9 i bhfad n\u00edos \u00e9asca na seolta a l\u00e1imhse\u00e1il. Le linn na bliana sin, sheol a mac James, a bh\u00ed ocht mbliana d\u00e9ag d\u2019aois ag an am, in \u00e9ineacht lena athair mar mh\u00e1ta. Rinne siad turais rialta \u00f3 Phort L\u00e1irge go Cardiff. Sheol Lily in \u00e9ineacht lena hathair agus a dearth\u00e1ir freisin le linn na mblianta sin. Ba mhinic ag Kate na laethanta sin fanacht ar t\u00edr toisc go raibh deacrachta\u00ed aici le soghluaiseacht.<\/p>\n\n\n\n<p>An 15 Ean\u00e1ir 1920, dhearbhaigh Comhairle Ceantair Uirbigh an Inbhir Mh\u00f3ir ar son Sinn F\u00e9in, agus toghadh Maria Curran. Bh\u00ed Maria Curran 59 bliana d\u2019aois an t-am sin, an aois ch\u00e9anna le Kate Tyrrell. Ba in\u00edon \u00ed le gabha \u00e1iti\u00fail, Matthew Curran, agus d\u2019fh\u00e1s Maria suas i dteaghlach n\u00e1isi\u00fanach. Sa bhliain 1914, \u00fas\u00e1ideadh an b\u00e1d a bh\u00ed aici nuair a tugadh airm i dt\u00edr i gcalafort Chill Chomhghaill i gContae Chill Mhant\u00e1in chun airm a shol\u00e1thar d\u2019\u00d3glaigh na h\u00c9ireann. Bh\u00ed s\u00ed ar dhuine de na ch\u00e9ad comhairleoir\u00ed mn\u00e1 in \u00c9irinn agus bh\u00ed s\u00ed ar an gc\u00e9ad bhean a rinne cathaoirleacht ar Chomhairle Uirbeach in \u00e1it ar bith in \u00c9irinn.&nbsp; Bh\u00ed Maria Curran ina comhalta de chuid Shinn F\u00e9in agus&nbsp;<em>Chumann an mBan.&nbsp;<\/em>Ba \u00e9 nia l\u00e9i, Matthew Kavanagh, a bh\u00ed ina Cheannfort de Bhriog\u00e1id Oirthear Chill Mhant\u00e1in d\u2019\u00d3glaigh na h\u00c9ireann le linn an fheachtais ar son neamhsple\u00e1chas.&nbsp; An 19 M\u00e1rta 1920, bh\u00ed UDC an Inbhir Mh\u00f3ir ar cheann de na ch\u00e9ad \u00fadar\u00e1is \u00e1iti\u00fala chun r\u00fan a rith inar tugadh aitheantas do Dh\u00e1il \u00c9ireann. \u2026&nbsp;<em>this council hereby acknowledges the authority of D\u00e1il \u00c9ireann as the duly elected government of the Irish People \u2026&nbsp;<\/em>Le linn tr\u00e9imhse Chogadh na Saoirse, rinne na p\u00f3il\u00edn\u00ed ruathar ar chruinnithe na comhairle idir cruinnithe. T\u00e1 eolas ann gur cheil Maria leabhar miontuairisc\u00ed na comhairle i gcloigtheach sa s\u00e9ip\u00e9al a bh\u00ed trasna an bh\u00f3thair \u00f3n teach c\u00fairte inar tion\u00f3ladh cruinnithe.<\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed taca\u00edocht Kate Tyrrell i leith fh\u00e9inchinnti\u00fach\u00e1n na h\u00c9ireann aitheanta go fairsing toisc gur chuir s\u00ed bratach in airde ar chrann an&nbsp;<em>Denbighshire Lass<\/em>&nbsp;ar cuireadh s\u00edos uirthi mar \u2018Bratach Fh\u00edn\u00edneach\u2019. (Le linn an 19\u00fa&nbsp;haois, bh\u00ed roinnt bratacha ag Br\u00e1ithreachas Phoblacht na h\u00c9ireann, ar tugadh na F\u00edn\u00edn\u00ed orthu freisin \u2013 ba \u00ed an bhratach ba choitianta an bhratach uaine ina raibh cruit)<em>.&nbsp;<\/em>Bh\u00ed Kate f\u00f3s beo nuair a bh\u00ed Sos Cogaidh sa troda\u00edocht agus nuair a cuireadh t\u00fas le cainteanna le haghaidh s\u00edoch\u00e1in agus socr\u00fa le linn shamhradh na bliana 1921.<\/p>\n\n\n\n<p>I bhf\u00f3mhar na bliana 1921, th\u00e1inig meath ar shl\u00e1inte Kate, agus bh\u00ed Eitinn (TB) uirthi. Le linn laethanta tosaigh mh\u00ed Dheireadh F\u00f3mhair, chuir Lily sc\u00e9ala chuig a hathair agus a dearth\u00e1ir teacht abhaile, agus nuair a th\u00e1inig siad, bh\u00ed a m\u00e1thair ag saothr\u00fa an bh\u00e1is. Agus a teaghlach timpeall uirthi anois, fuair s\u00ed b\u00e1s an 4 Deireadh F\u00f3mhair 1921.<\/p>\n\n\n\n<p>I ndiaidh a b\u00e1is, chomhl\u00edon teaghlach Kate Tyrrell ceann d\u00e1 mianta deiridh. I ndiaidh na hidirbhearta\u00edochta, s\u00edn\u00edodh na hAirteagail Chomhaontaithe do Chonradh idir An Bhreatain Mh\u00f3r agus \u00c9ire. Cuireadh an Tr\u00eddhathach a bh\u00ed st\u00f3r\u00e1ilte ar an mb\u00e1d in airde ar chrann an&nbsp;<em>Denbighshire Lass.&nbsp;<\/em>Ba \u00e9 an ch\u00e9ad uair a cuireadh \u00ed in airde n\u00e1 an t-am a bh\u00ed an b\u00e1d sa duga thuaidh i gcalafort Swansea sa Bhreatain Bheag. An l\u00e1 a bh\u00ed s\u00ed ar foluain ar an gcrann, tarraing\u00edodh raic i measc na ndaoine as t\u00edortha \u00e9ags\u00fala sa chalafort, \u2013 go deimhin, sh\u00edl gr\u00fapa Iod\u00e1lach gurbh \u00ed a mbratach f\u00e9in a bh\u00ed inti. Creidtear gurb \u00e9 an ch\u00e9ad sc\u00fanar a chuir Bratach na h\u00c9ireann in airde i gcalafort sa Bhreatain.<\/p>\n\n\n\n<p>Scr\u00edobhadh an t-alt seo le c\u00fanamh \u00f3 \u2013<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Deirdre Burns (Oifigeach Oidhreachta i gComhairle Chontae Chill Mhant\u00e1in),<\/li><li>Sarah Connaghan (\u00f3 Chumann R\u00edoga \u00c1rsa\u00edochta na h\u00c9ireann),<\/li><li>Eileen Fitzgerald (\u00f3 Chomhairle Chontae Chill Mhant\u00e1in),<\/li><li>An Breitheamh Liz Goldthorpe, Liz Kelly (\u00f3 Oifig Eala\u00edon Chill Mhant\u00e1in),<\/li><li>An tOllamh Colum Kenny (Ollamh Emeritus, B.C.L., Abhc\u00f3ide Dl\u00ed, Ph.D),<\/li><li>John Mahon (Beathaisn\u00e9is\u00ed agus garmhac le Kate Tyrrell),<\/li><li>Gerlanda Maniglia (Leabharlanna\u00ed um Staid\u00e9ar \u00c1iti\u00fail i gComhairle Contae Chill Mhant\u00e1in),<\/li><li>Berni Metcalfe (\u00f3 Leabharlann N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann),<\/li><li>Renate N\u00ed Uigin (Leabharlanna\u00ed \u00f3 \u00d3sta\u00ed an R\u00ed),<\/li><li>An Maisitheoir Lauren O\u2019Neill, Rosemary Raughter (Stara\u00ed agus \u00fadar),<\/li><li>Jim Rees (MA sa Stair \u00c1iti\u00fail, Iarsmalann Mhuir\u00ed an Inbhir Mh\u00f3ir),<\/li><li>Jenny Sherwin (\u00f3 Chomhairle Chontae Chill Mhant\u00e1in),<\/li><li>Oifig Par\u00f3iste Eaglais Naomh Muire &amp; Peadar An tInbhear M\u00f3r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"545\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Wicklow-CoCo-Logo-1024x545.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2512\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Wicklow-CoCo-Logo-1024x545.jpg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Wicklow-CoCo-Logo-300x160.jpg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Wicklow-CoCo-Logo-768x409.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Wicklow-CoCo-Logo-1536x818.jpg 1536w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Wicklow-CoCo-Logo-2048x1090.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Mna100_KILogo_RGB_FullColour.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2507\" width=\"306\" height=\"294\"\/><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mn\u00e1100 a chruthaigh an t-alt seo i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le&nbsp;Cl\u00e1r Deich mBliana Chom\u00f3radh an Ch\u00e9id Chomhairle Contae Chill Mhant\u00e1in&nbsp;ina nd\u00edr\u00edtear ar shaol beirt bhan as Contae Chill Mhant\u00e1in sa bhliain 1921 \u2013&nbsp;Averil Katherine Statter Deverell&nbsp;(1893-1979) agus&nbsp;Catherine (Kate) Tyrrell Fitzpatrick (1862-1921). Mhair an bheirt bhan sa chontae c\u00e9anna le linn na tr\u00e9imhse c\u00e9anna. Sa bhliain 1921, bh\u00ed &hellip; <a href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2405,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","categories":[],"class_list":["post-2845","centenary-moments","type-centenary-moments","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cur s\u00edos ar mhn\u00e1 Chill Mhant\u00e1inAveril Deverell agus Kate Tyrrell1921 - Mn\u00e1 100<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ga_IE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cur s\u00edos ar mhn\u00e1 Chill Mhant\u00e1inAveril Deverell agus Kate Tyrrell1921 - Mn\u00e1 100\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mn\u00e1100 a chruthaigh an t-alt seo i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le&nbsp;Cl\u00e1r Deich mBliana Chom\u00f3radh an Ch\u00e9id Chomhairle Contae Chill Mhant\u00e1in&nbsp;ina nd\u00edr\u00edtear ar shaol beirt bhan as Contae Chill Mhant\u00e1in sa bhliain 1921 \u2013&nbsp;Averil Katherine Statter Deverell&nbsp;(1893-1979) agus&nbsp;Catherine (Kate) Tyrrell Fitzpatrick (1862-1921). Mhair an bheirt bhan sa chontae c\u00e9anna le linn na tr\u00e9imhse c\u00e9anna. Sa bhliain 1921, bh\u00ed &hellip; Continued\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mn\u00e1 100\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DepartmentofCultureIRL\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-08-21T12:37:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Header-Wicklow-Women-image.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"859\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"604\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@DeptCulturelRL\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"40 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/\",\"url\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/\",\"name\":\"Cur s\u00edos ar mhn\u00e1 Chill Mhant\u00e1in Averil Deverell agus Kate Tyrrell 1921 - Mn\u00e1 100\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Header-Wicklow-Women-image.jpg\",\"datePublished\":\"2021-11-17T12:47:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-08-21T12:37:40+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Header-Wicklow-Women-image.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Header-Wicklow-Women-image.jpg\",\"width\":859,\"height\":604},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Centenary Moments\",\"item\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/centenary-moments\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cur s\u00edos ar mhn\u00e1 Chill Mhant\u00e1inAveril Deverell agus Kate Tyrrell1921\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/\",\"name\":\"Mn\u00e1 100\",\"description\":\"Highlighting the role of women during this Decade of Centenaries.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ga-IE\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cur s\u00edos ar mhn\u00e1 Chill Mhant\u00e1inAveril Deverell agus Kate Tyrrell1921 - Mn\u00e1 100","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/","og_locale":"ga_IE","og_type":"article","og_title":"Cur s\u00edos ar mhn\u00e1 Chill Mhant\u00e1inAveril Deverell agus Kate Tyrrell1921 - Mn\u00e1 100","og_description":"Mn\u00e1100 a chruthaigh an t-alt seo i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le&nbsp;Cl\u00e1r Deich mBliana Chom\u00f3radh an Ch\u00e9id Chomhairle Contae Chill Mhant\u00e1in&nbsp;ina nd\u00edr\u00edtear ar shaol beirt bhan as Contae Chill Mhant\u00e1in sa bhliain 1921 \u2013&nbsp;Averil Katherine Statter Deverell&nbsp;(1893-1979) agus&nbsp;Catherine (Kate) Tyrrell Fitzpatrick (1862-1921). Mhair an bheirt bhan sa chontae c\u00e9anna le linn na tr\u00e9imhse c\u00e9anna. Sa bhliain 1921, bh\u00ed &hellip; Continued","og_url":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/","og_site_name":"Mn\u00e1 100","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DepartmentofCultureIRL\/","article_modified_time":"2024-08-21T12:37:40+00:00","og_image":[{"width":859,"height":604,"url":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Header-Wicklow-Women-image.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@DeptCulturelRL","twitter_misc":{"Est. reading time":"40 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/","url":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/","name":"Cur s\u00edos ar mhn\u00e1 Chill Mhant\u00e1in Averil Deverell agus Kate Tyrrell 1921 - Mn\u00e1 100","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Header-Wicklow-Women-image.jpg","datePublished":"2021-11-17T12:47:00+00:00","dateModified":"2024-08-21T12:37:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Header-Wicklow-Women-image.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/11\/Header-Wicklow-Women-image.jpg","width":859,"height":604},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/cur-sios-ar-mhna-chill-mhantainaveril-deverell-agus-kate-tyrrell1921\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Centenary Moments","item":"https:\/\/www.mna100.ie\/centenary-moments\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cur s\u00edos ar mhn\u00e1 Chill Mhant\u00e1inAveril Deverell agus Kate Tyrrell1921"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/#website","url":"https:\/\/www.mna100.ie\/","name":"Mn\u00e1 100","description":"Highlighting the role of women during this Decade of Centenaries.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.mna100.ie\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga-IE"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments\/2845","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/centenary-moments"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2845"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments\/2845\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2850,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments\/2845\/revisions\/2850"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2845"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}