{"id":2003,"date":"2021-07-29T15:15:00","date_gmt":"2021-07-29T14:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mna100.ie\/?post_type=centenary-moments&#038;p=2003"},"modified":"2024-08-21T13:39:50","modified_gmt":"2024-08-21T12:39:50","slug":"mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane","status":"publish","type":"centenary-moments","link":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/","title":{"rendered":"Mn\u00e1 na hIarmh\u00ed <br\/> Alice Ginnell, Kitty O\u2019Doherty, Lizzie Leonard, Eileen McGrane"},"content":{"rendered":"<div class=\"gdpr-ifbc-wrap\">\n<p><em>C\u00e1 raibh na mn\u00e1 seo nuair a f\u00f3gra\u00edodh an Sos Cogaidh, agus c\u00e9n bhaint a bh\u00ed acu le feachtas ar son neamhsple\u00e1chais?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00edr\u00edonn <strong>Mn\u00e1100.ie<\/strong> i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le <strong>Stara\u00ed C\u00f3naithe<\/strong> <strong><u><a href=\"https:\/\/www.westmeathcoco.ie\/en\/ourservices\/planning\/conservationheritage\/decadeofcentenariesblog\/\">Dheich mBliana na gCuimhneach\u00e1n i gContae na hIarmh\u00ed<\/a><\/u><\/strong> an Dr Paul Hughes ar roinnt mn\u00e1 \u00f3n Iarmh\u00ed agus an \u00e1it a raibh siad 100 bliain \u00f3 shin nuair a f\u00f3gra\u00edodh an Sos Cogaidh. Le linn an fheachtais ar son neamhsple\u00e1chais, bh\u00ed mn\u00e1 na hIarmh\u00ed i measc roinnt daoine as an gcontae a rinne cion suntasach go h\u00e1iti\u00fail, go n\u00e1isi\u00fanta agus go hidirn\u00e1isi\u00fanta.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 an Dr Paul Hughes ag obair ar bheathaisn\u00e9is an MP, Laurence Ginnell (1852-1923), radacach agus r\u00e9abhl\u00f3ideach, a bh\u00ed mar \u00e1bhar d\u00e1 PhD in Ollscoil na Banr\u00edona, B\u00e9al Feirste. T\u00e1 ailt scr\u00edofa aige don Westmeath Examiner agus do bhlag cuimhneach\u00e1in Chomhairle Contae na hIarmh\u00ed ar r\u00f3l na mban le linn Dheich mBliana na gCuimhneach\u00e1n. D\u2019aimsigh s\u00e9 bun\u00e1bhar nua, a thugann cuntais phearsanta, agus tuiscint nua ar ghn\u00edomha\u00edochta\u00ed na mban amhail <strong>Alice Ginnell (n\u00e9e King)<\/strong> as Cill Bhr\u00edde, bean ch\u00e9ile Laurence Ginnell, agus <strong>Kitty O\u2019Doherty (n\u00e9e Gibbons)<\/strong> \u00f3 Bhealach an Tirialaigh, a raibh baint ag acu araon le ceart na h\u00c9ireann chun f\u00e9inchinnteoireachta a chur chun cinn thar lear. Scr\u00fadaigh s\u00e9 freisin iarratas Pinsean na Seirbh\u00edse M\u00edleata <strong>Elizabeth \u2018Lizzie\u2019 Leonard<\/strong> \u00f3 Dhealbhna, a re\u00e1cht\u00e1il caif\u00e9 sa Mhuileann gCearr lena deirfi\u00faracha Peg agus Mary a bh\u00ed ina l\u00e1rionad de ghn\u00edomha\u00edochta\u00ed poblachtacha roimh agus le linn an tSosa Cogaidh. Tugann a agallamh le Marika MacCarvill l\u00e9argas \u00far agus tarraingteach ar <strong>Eileen McGrane<\/strong> \u00f3 Chill Li\u00facaine <strong>(an Dr. Eileen MacCarvill ina dhiaidh sin)<\/strong>, a bh\u00ed i l\u00e1r l\u00edonra faisn\u00e9ise Mh\u00edch\u00edl U\u00ed Choile\u00e1in le linn Chogadh na Saoirse.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Paul-Bio.pdf\">Beathaisn\u00e9is an Dr Paul Hughes<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Alice Ginnell<\/h2>\n\n\n\n<p>I m\u00ed I\u00fail 1921 bh\u00ed <a href=\"https:\/\/www.westmeathexaminer.ie\/2020\/06\/26\/lakeside-to-stateside-the-westmeath-people-pushing-irelands-case-in-america-100-years-ago\/\"><strong><u>Alice Ginnell<\/u><\/strong> <\/a>ar a bealach go Meirice\u00e1 Theas lena fear c\u00e9ile Laurence Ginnell chun aird a tharraingt ar cheart na h\u00c9ireann chun f\u00e9inchinnteoireachta agus chun cist\u00ed a bhaili\u00fa ar son ch\u00fais na h\u00c9ireann.<\/p>\n\n\n\n<p>Baisteadh Mary Alice King uirthi ar an 24 Me\u00e1n F\u00f3mhair 1882, an ch\u00e9ad in\u00edon a rugadh do James agus Georgina (n\u00e9e O\u2019Sullivan) King, agus bh\u00ed s\u00ed ar an duine is sine de sheacht n-in\u00edon a mhair, Constance (b1883), Marcella (1885), Georgina (b1887), Kathleen (b1891), Mary (1892) agus Madeline (Magdalen a baisteadh uirthi, 1895), agus dearth\u00e1ir James, a fuair b\u00e1s agus \u00e9 ina na\u00edon\u00e1n. Ba \u00e9 Teach Chill Bhr\u00edde i mBaile R\u00e9amainn baile Alice, teach feirme a t\u00f3gadh sa nao\u00fa haois d\u00e9ag \u00e1it a raibh a hathair, dar leis an Dr Hughes, ina \u2018fheirmeoir acmhainne\u2019, a bhunaigh gn\u00f3 ceant\u00e1la chomh maith. Bh\u00ed Alice ar an eolas \u00f3 bh\u00ed s\u00ed ina h\u00f3ige faoin bpolait\u00edocht \u00e1iti\u00fail, toisc go raibh a hathair ina Leas-Chathaoirleach ar Chomhairle Contae na hIarmh\u00ed in 1899.<\/p>\n\n\n\n<p>Cuireadh oideachas maith ar Alice. D\u2019fhreastail s\u00ed ar scoil ch\u00f3naithe ag Clochar Loreto san Uaimh, Contae na M\u00ed. Sna blianta d\u00edreach tar \u00e9is a cuid scola\u00edochta n\u00edl aon chuntas uirthi agus th\u00e1inig an Dr Hughes ar an gconcl\u00faid \u00f3na chuid taighde gur d\u00f3cha go raibh s\u00ed ar an m\u00f3r-roinn, mar chaith roinnt d\u00e1 deirfi\u00faracha am ansin ag lean\u00faint lena gcuid oideachais n\u00f3 ag obair ar feadh tamall gearr ina m\u00e1istre\u00e1sa\u00ed. N\u00ed fios c\u00e9n chaoi ar chuir s\u00ed aithne ar Abhc\u00f3ide agus ar oifigeach de chuid Shraith na h\u00c9ireann Aontaithe, Laurence Ginnell, agus ar thosaigh s\u00ed ar ch\u00fairt\u00e9ireacht, ach is d\u00f3cha gur bhuail s\u00ed le leis, ar as Dealbhna \u00f3 dh\u00fachas \u00e9, tr\u00edna hathair, \u00fain\u00e9ir tal\u00fan saibhir Caitliceach, beagnach an aois ch\u00e9anna le Ginnell, a bh\u00ed tumtha i bpolait\u00edocht na hIarmh\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>Ar 30 Ean\u00e1ir 1902, ag aois a naoi mbliana d\u00e9ag, d\u00edreach s\u00e9 mh\u00ed dh\u00e9ag tar \u00e9is di an t-oideachas a fh\u00e1g\u00e1il, ph\u00f3s Alice Laurence Ginnell, a bh\u00ed tr\u00edocha bliain n\u00edos sine n\u00e1 \u00ed, ag an s\u00e9ip\u00e9al \u00e1iti\u00fail i nDroichead Chaisle\u00e1n Loiste, Contae na hIarmh\u00ed. Ba \u00ed dara bean ch\u00e9ile Ginnell \u00ed (fuair a ch\u00e9ad bhean, Margaret Woulfe agus a leanbh \u00f3g b\u00e1s i Meitheamh 1883).<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"725\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Alice-Ginnell-wedding-002-725x1024.png\" alt class=\"wp-image-1574\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Alice-Ginnell-wedding-002-725x1024.png 725w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Alice-Ginnell-wedding-002-212x300.png 212w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Alice-Ginnell-wedding-002-768x1085.png 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Alice-Ginnell-wedding-002-1087x1536.png 1087w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Alice-Ginnell-wedding-002.png 1229w\" sizes=\"auto, (max-width: 725px) 100vw, 725px\"><figcaption>\u2018Ginnell, a bhean ch\u00e9ile, Alice Ginnell agus a dhearth\u00e1ir, James Ginnell in \u00e9ada\u00ed foirme\u00e1lta circa 1900. Le caoinchead \u00f3 Leabharlann an Mhuilinn Chearr.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Th\u00e1inig am a bp\u00f3sta ag an am c\u00e9anna le tr\u00e9imhse ghn\u00f3thach i saol polaiti\u00fail Laurence Ginnell, agus bh\u00ed Alice lena thaobh le linn cuid mhaith den tr\u00e9imhse sin. I 1900, sheas s\u00e9 ina iarrth\u00f3ir Ph\u00e1irt\u00ed Parlaiminte na h\u00c9ireann sa Mhuileann gCearr, ach n\u00edor \u00e9irigh leis. Chiallaigh an bhaint a bh\u00ed aige le hobair chonsp\u00f3ideach i gceanncheathr\u00fa L\u00e9ig na n\u00c9ireannach Aontaithe go raibh orthu, i bhfocail Alice f\u00e9in, dul \u2018ar a dteitheadh\u2019 i Meitheamh 1903 agus fanacht sa Fhrainc ar feadh tr\u00e9imhse ghearr. I 1906, ceapadh Laurence ina Fheisire Parlaiminte don Iar-Thuaisceart i Westminster, agus bh\u00ed an l\u00e1n\u00fain ina gc\u00f3na\u00ed i Londain ar feadh cuid mhaith den aon bhliain d\u00e9ag as sin amach. Go d\u00e9anach i 1906, sheol Laurence an cogadh feirme i gcoinne leasanna innilte in \u00c9irinn agus chuir s\u00e9 t\u00fas le cleachtas tiom\u00e1na eallach polaiti\u00fail; le linn na tr\u00e9imhse seo, bh\u00ed t\u00e9arma pr\u00edos\u00fanachta mar thoradh ar a ghn\u00edomha\u00edochta\u00ed polaiti\u00fala. D\u2019fhill Alice abhaile chuig a teaghlach le linn na n-amanna seo; ar \u00f3c\u00e1id amh\u00e1in, gabhadh Laurence i dteach a hathar i gCill Bhr\u00edde.<\/p>\n\n\n\n<p>Fuair Paul amach \u00f3 dhialann i mbaili\u00fach\u00e1n pr\u00edobh\u00e1ideach, gur scr\u00edobh Alice Ginnell col\u00fain le roinnt nuacht\u00e1n le linn na 1910id\u00ed, go h\u00e1irithe an col\u00fan \u2018London Gossip\u2019 a foils\u00edodh i nuacht\u00e1n an Mhuileann gCearr, an <em>Midland Reporter<\/em> agus <em>Westmeath Nationalist<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/London-Gossip-scaled.jpg\">L\u00e9igh \u2018London Gossip\u2019 Anseo<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p>Idir 1909 agus 1916, d\u2019oibrigh s\u00ed ina haistritheoir, i measc c\u00faraim\u00ed eile, ag gn\u00f3lacht br\u00f3ic\u00e9ireachta coil\u00edneach i Londain: Lockie, Pemberton agus Co. D\u2019fh\u00e1g s\u00ed an chuideachta go tobann, ach go cairdi\u00fail, i mBealtaine 1916, tar \u00e9is d\u00e1 fear c\u00e9ile a bheith ceangailte le h\u00c9ir\u00ed Amach na C\u00e1sca agus tar \u00e9is d\u00f3 \u00e9 a chosaint go poibl\u00ed i dTeach na dTeachta\u00ed, rud a tharraing drochch\u00e1il ar an l\u00e1n\u00fain. Thug Alice camchuairt ar na pr\u00edos\u00fain faoi ainm br\u00e9agach chun eolas a bhaili\u00fa agus a thabhairt do na pr\u00edos\u00fanaigh, agus d\u2019oibrigh s\u00ed go dl\u00fath le Art O\u2019Brien ar Chiste N\u00e1isi\u00fanta F\u00f3irithinte na h\u00c9ireann. Rinne s\u00ed iarracht freisin, ach n\u00edor \u00e9irigh l\u00e9i, taca\u00edocht a fh\u00e1il do na reibili\u00fanaithe agus a dteaghlaigh i measc baill de Chumann Liteartha na h\u00c9ireann i Londain.<\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed Alice ina ball de Chumann na mBan, agus tar \u00e9is an \u00c9ir\u00ed Amach bh\u00ed s\u00ed gn\u00edomhach ag atheagr\u00fa na heagra\u00edochta sin chomh maith le Sinn F\u00e9in. Bh\u00ed s\u00ed ar dhuine de Chumann na dTeachta\u00ed Ban don Chomhdh\u00e1il Uile-\u00c9ireann. Bh\u00ed baint aici le toghadh iarrth\u00f3ir\u00ed Shinn F\u00e9in, nuair a roghna\u00edodh \u00ed chun dul go Oxford le dul i dteagmh\u00e1il le Count Plunkett chun seasamh i bhfothoghch\u00e1n 1917 i Ros Com\u00e1in Thuaidh. N\u00edos d\u00e9ana\u00ed nuair a sheas a fear c\u00e9ile ina iarrth\u00f3ir do Shinn F\u00e9in i 1918, d\u00fairt s\u00ed ina r\u00e1iteas finn\u00e9 \u00f3n mBi\u00far\u00f3 ar Stair Mh\u00edleata, gurbh \u00e9 an r\u00f3l a bh\u00ed aici san fheachtas toghch\u00e1in san Iarmh\u00ed, an ch\u00e9ad uair a bh\u00ed \u2018bean ina gn\u00edomhaire toghch\u00e1in in \u00c9irinn agus sa Bhreatain Mh\u00f3r. \u2018<\/p>\n\n\n\n<p>I 1920, sheas Alice ach n\u00edor l\u00e9i i dtoghch\u00e1in bhardasacha Bhaile \u00c1tha Cliath, i mbarda Pembroke, \u00e1it a raibh William Beckett, iarrth\u00f3ir aontachtach agus athair an \u00farsc\u00e9ala\u00ed agus an dr\u00e1mad\u00f3ra Samuel Beckett, i measc na ndaoine a toghadh. N\u00edos d\u00e9ana\u00ed an bhliain sin cuireadh an l\u00e1n\u00fain chuig na St\u00e1it Aontaithe, ag ligean orthu f\u00e9in gurbh iad an tUasal Jones agus a Bhean iad. Bh\u00ed Laurence Ginnell ina chonsal D\u00e1la in Chicago. Mar a thuairisc\u00edonn an Dr Hughes, bh\u00ed siad in \u00e1it mhaith \u2018i Me\u00e1niarthar Mheirice\u00e1 \u2013 an fairsinge leathan tr\u00e9adach ar a dtugann Meirice\u00e1naigh \u201c<em>the nation\u2019s breadbasket\u201d<\/em>. Su\u00edomh iontach a bh\u00ed ann chun airgead a bhaili\u00fa do Dh\u00e1il \u00c9ireann agus chun cuidi\u00fa le feidhmi\u00fa na Roinne Airgeadais agus chun iasachta\u00ed na D\u00e1la a chruinni\u00fa. Thug Laurence fianaise go raibh na Ginnells in Washington, D.C., i m\u00ed na Nollag 1920 nuair a bh\u00ed \u00e9isteacht an Choimisi\u00fain Mheirice\u00e1 um Choinn\u00edollacha in \u00c9irinn ar si\u00fal. Le haghaidh comhth\u00e9acs f\u00e9ach: <em>Centenary Moments<\/em>: <a href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/toward-america\/\"><em><u>Toward America<\/u><\/em>.<\/a><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"929\" height=\"567\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Screenshot-1921.png\" alt class=\"wp-image-1586\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Screenshot-1921.png 929w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Screenshot-1921-300x183.png 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Screenshot-1921-768x469.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 929px) 100vw, 929px\"><figcaption>Joe Begley, Bean Ginnell agus an tUasal Laurence Ginnell, IE\/MA\/AL\/IMG\/224, Baili\u00fach\u00e1n Brother Allen, Cartlanna M\u00edleata. Le caoinchead \u00f3 Bhi\u00far\u00f3 na Cartlainne M\u00edleata, \u00c9ire.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Athshannadh Laurence agus Alice go Meirice\u00e1 Theas i samhradh na bliana 1921. Dar le Alice, rinne an l\u00e1n\u00fain staid\u00e9ar ar an Sp\u00e1innis agus iad ag fanacht le pas taidhleora a fh\u00e1il. Bh\u00ed Laurence Ginnell le feidhmi\u00fa ina <em>\u2018Envoy Extraordinary to the Government and Peoples of South America.<\/em>\u2019\u00a0 N\u00ed raibh Alice s\u00e1sta a bheith ag dul go Meirice\u00e1 Theas, mar go raibh imn\u00ed uirthi faoi shl\u00e1inte a fir ch\u00e9ile. Chuimhnigh s\u00ed ina dhiaidh sin go raibh Harry Boland ar an eolas nach raibh s\u00ed ag iarraidh dul, c\u00e9 gur sh\u00edl s\u00ed gur cheilt s\u00ed \u00e9. Ina r\u00e1iteas \u00f3 Bhi\u00far\u00f3 na Staire M\u00edleata, d\u00fairt s\u00ed go ndearna s\u00ed soil\u00e9ir \u00e9 sular imigh s\u00ed gur theastaigh uaithi go n-inseofa\u00ed do Eamon de Valera go d\u00edreach n\u00e1r mhaith l\u00e9i dul go Meirice\u00e1 Theas.<\/p>\n\n\n\n<p>Le linn d\u00f3ibh a bheith ar an long th\u00e1inig sreangsc\u00e9al chun a chur in i\u00fal d\u00f3ibh go raibh an Sos Cogaidh s\u00ednithe, agus go raibh t\u00fas curtha leis an idirbhearta\u00edocht. Mar a chuimhnigh Alice ina dhiaidh sin, \u2018D\u00e1 dtiocfadh an nuacht sular fh\u00e1gamar, bheimis ar an mbealach abhaile agus n\u00ed go Meirice\u00e1 Theas.\u2019 D\u2019fhan an l\u00e1n\u00fain san Airgint\u00edn go dt\u00ed Aibre\u00e1n 1922, bh\u00ed Alice agus Laurence i dteannta leith\u00e9id\u00ed \u00c9amon agus Anita Bulfin mar chuid d\u2019fhoireann iontach a chuir leasanna poblachtach na h\u00c9ireann chun cinn in Buenos Aires.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 rochtain faighte ag an Dr Hughes ar chartlann phr\u00edobh\u00e1ideach sa Mhuileann gCearr, Contae na hIarmh\u00ed, lena n-\u00e1ir\u00edtear baili\u00fach\u00e1n litreacha a scr\u00edobhadh \u00f3n S.S. <em>Martha Washington.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"414\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/USS-Marth-Washington-1024x414.jpeg\" alt class=\"wp-image-1588\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/USS-Marth-Washington-1024x414.jpeg 1024w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/USS-Marth-Washington-300x121.jpeg 300w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/USS-Marth-Washington-768x310.jpeg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/USS-Marth-Washington.jpeg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\"><figcaption>USS Martha Washington. NH105812. Le caoinchead \u00f3 Stair Cabhlaigh agus Ord\u00fa Oidhreachta na SA.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Ar an 14 I\u00fail 1921, seoladh an litir seo chuig teach teaghlaigh King, Teach Chill Bhr\u00edde, Baile R\u00e9amainn, Muileann gCearr, Contae na hIarmh\u00ed (t\u00e1 n\u00f3ta\u00ed \u00f3n Dr Hughes sa t\u00e9acs idir l\u00faib\u00edn\u00ed cearnacha):<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em>A chairde dhil,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>T\u00e1imid d\u00edreach tar \u00e9is dul thar an Me\u00e1nchiorcal n\u00f3 t\u00e1imid ag dul thairis anois. T\u00e1 s\u00e9 an-mheirbh &amp; marbh\u00e1nta<a href=\"https:\/\/www.focloir.ie\/en\/grammar\/ei\/marbha_xnta_adj3\">\u00a0<\/a>, ach n\u00edl s\u00e9 chomh marbh\u00e1nta<a href=\"https:\/\/www.focloir.ie\/en\/grammar\/ei\/marbha_xnta_adj3\">\u00a0<\/a>is a bheife\u00e1 ag s\u00fail leis. T\u00e1 an turas go h\u00e1lainn go dt\u00ed seo. N\u00ed raibh l\u00e1 ar bith ann nach bhf\u00e9adfadh muid su\u00ed agus breathn\u00fa amach ar na tonnta. Seans go sroichfidh muid Rio de Janeiro i gceann dh\u00e1 l\u00e1, \u00e1it a gcuirfear \u00e9 seo sa phost. D\u2019fh\u00e1gamar Nua Eabhrac ar an 3 I\u00fail. D\u2019fh\u00e1g Harry, Sean Nunan, Joe Begley (a bh\u00ed ar cuairt \u00f3 Washington don chluiche [dorn\u00e1la\u00edochta] idir Dempsey-Carpentier &amp; Liam Pedlar sl\u00e1n linn. Nach aisteach an rud \u00e9 go rabhamar ar an uisce an t-am seo dh\u00e1 mh\u00ed dh\u00e9ag \u00f3 shin chomh maith. T\u00e1 na hoifigigh ar an long seo thar a bheith c\u00fairt\u00e9iseach. T\u00e1 iar-Uachtar\u00e1n na Bolivia, Don [Jos\u00e9 Guti\u00e9rrez] Guerra, a clo\u00edodh i r\u00e9abhl\u00f3id anuraidh agus a cuireadh ar deora\u00edocht, lena chuid saibhris bainte uaidh, i measc na ndaoine is suimi\u00fala ar bord. T\u00e1 s\u00e9 anois ina ionada\u00ed ar Bhanc m\u00f3r Mheirice\u00e1. T\u00e1 mac milli\u00fana\u00ed againn, beirt mhac l\u00e9inn \u00f3 Ollscoil Notre Dame (\u00e1it a bhfuil na buachaill\u00ed Castellini [as Ohio]), ag caitheamh a gcuid laethanta saoire ag taisteal an domhain. Agus iad ar saoire roimhe seo, chuaigh siad go dt\u00ed an Ind, an tS\u00edn, an tSeap\u00e1in, srl. T\u00e1 bean-eola\u00ed Cr\u00edosta\u00ed againn, a bh\u00ed tinn an turas ar fad. Is \u00e9 Wm O\u2019Malley comp\u00e1nach an iar-Uachtar\u00e1in, is \u00e9 an tUasal Ryan an ch\u00e9ad oifigeach agus d\u2019fhiafraigh an t-oibreoir teileaf\u00f3in d\u00edom an raibh aithne agam ar Chorcaigh.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bh\u00ed leid ann go bhf\u00e9adfaimis raidi\u00f3 a fh\u00e1il le filleadh chun v\u00f3t\u00e1il ar son na s\u00edoch\u00e1na n\u00f3 an chogaidh. Mar sin n\u00edl a fhios agam f\u00f3s, ach t\u00e1im r\u00e9idh le glacadh le ruda\u00ed de r\u00e9ir mar a tharla\u00edonn siad.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013<\/p>\n\n\n\n<p><em>Is \u00f3c\u00e1id iontach \u00e9 Trasn\u00fa an Mhe\u00e1nchiorcal i saol an chabhlaigh. An tr\u00e1thn\u00f3na roimhr\u00e9, th\u00e1inig \u201cNeptune\u2019s Messenger\u201d ar bord chun teacht Neipti\u00fan a fh\u00f3gairt. Ag am l\u00f3in th\u00e1inig Neipti\u00fan f\u00e9in, an Bhanr\u00edon, an scr\u00edobha\u00ed R\u00edoga, an Bearb\u00f3ir R\u00edoga, an Docht\u00fair R\u00edoga (an t-iar-Uachtar\u00e1n), an bhanaltra R\u00edoga agus na p\u00f3il\u00edn\u00ed R\u00edoga (gach paisin\u00e9ir gl\u00e9asta suas) agus an Ch\u00fairt R\u00edoga isteach sa seomra bia, agus ghlaoigh siad orthusan a bh\u00ed le glacadh isteach teacht i l\u00e1thair sa Ch\u00fairt R\u00edoga \u2013 taobh amh\u00e1in den deic.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013<\/p>\n\n\n\n<p><em>Chuamar go l\u00e9ir chun na C\u00fairte chun triail agus pianbhreith a fh\u00e1il as coireanna \u00e9ags\u00fala, na fir as c\u00e1rta\u00ed a imirt, as caitheamh tobac n\u00f3 as gan aon rud a chaitheamh &amp; na mn\u00e1 as an bpian\u00f3 a sheinm, as \u201cvamping\u201d\u2026 Chuir an Bearb\u00f3ir R\u00edoga pianbhreith ar na fir tr\u00edna gcuid gruaige a bhearradh &amp; ansin caitheadh isteach sa linn sn\u00e1mha iad. Bh\u00ed s\u00e9 an-deas, n\u00ed raibh rud ar bith g\u00e1irsi\u00fail i gceist. C\u00fais\u00edodh L[aurence] as \u201ca bheith ina fhear uasal\u201d agus iarradh air a mh\u00edni\u00fa c\u00e9n f\u00e1th. C\u00fais\u00edodh mise as \u2018vamping\u2019 leis an mBearb\u00f3ir R\u00edoga (a bh\u00ed ina fear c\u00e9ile). T\u00e1 s\u00fail agam go leor nuachta a fh\u00e1il \u00f3n mbaile. Gr\u00e1 m\u00f3r chugaibh go l\u00e9ir \u00f3 Alice.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Chuir s\u00ed an m\u00e9id seo a leanas mar iarscr\u00edbhinn: <em>An bhfuair Papa an \u201cIdeal Scrap Book\u201d?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kitty O\u2019Doherty<\/h2>\n\n\n\n<p>Tr\u00e1th an tSosa Cogaidh bh\u00ed <strong><u><a href=\"https:\/\/www.westmeathcoco.ie\/en\/ourservices\/planning\/conservationheritage\/decadeofcentenariesblog\/westmeathtophiladelphiakittyodohertysirishrevolution.html\">Kitty O\u2019Doherty<\/a><\/u><\/strong>, mar a deir an Dr Hughes, \u2018os cionn 1,200km soir \u00f3 Chicago in Philadelphia, Pennsylvania\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed Katherine \u2018Kitty\u2019 Gibbons ar dhuine de sheachtar clainne Edward Gibbons, s\u00e1irsint i gConst\u00e1blacht R\u00edoga na h\u00c9ireann i mBealach an Tirialaigh agus ina dhiaidh sin i mBaile Fhobhair agus i mBaile na gCailleach, agus a bhean Anne (n\u00e9e Crossan) ar bhuail s\u00e9 l\u00e9i agus \u00e9 lonnaithe sa Mh\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"654\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Seamus-and-Kitty-ODoherty-654x1024.jpg\" alt class=\"wp-image-1590\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Seamus-and-Kitty-ODoherty-654x1024.jpg 654w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Seamus-and-Kitty-ODoherty-191x300.jpg 191w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Seamus-and-Kitty-ODoherty-768x1203.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Seamus-and-Kitty-ODoherty.jpg 817w\" sizes=\"auto, (max-width: 654px) 100vw, 654px\"><figcaption>Seamus and Kitty O\u2019Doherty. Le caoinchead blag Dheich mBliana Cuimhneach\u00e1n na hIarmh\u00ed.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Ina chuid taighde, t\u00e1 nasc d\u00e9anta ag an Dr Hughes idir Alice King agus Kitty O\u2019Doherty, a fuair oideachas \u00f3 na Si\u00faracha Loreto san Uaimh, Contae na M\u00ed, le Kitty bliain chun tosaigh ar Alice. Mar a mh\u00edn\u00edonn Hughes, \u2018d\u2019fh\u00e1g an bheirt chail\u00edn\u00ed an scoil le hon\u00f3racha i roinnt teangacha, c\u00e1il\u00edochta\u00ed a sheas d\u00f3ibh ina ngairmeacha n\u00edos d\u00e9ana\u00ed.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Is sampla iad na hidirnaisc seo de l\u00edonra teagmh\u00e1lacha agus cairdeas ar a dtugta\u00ed \u2018an ghluaiseacht\u2019 ag an am. T\u00e1 s\u00e9 faighte amach ag an Dr Hughes gur chaith Kitty am i Sasana agus sa Ghearm\u00e1in tar \u00e9is na scoile san Uaimh, sular cuireadh oili\u00faint uirthi mar mh\u00fainteoir i mB\u00e9al Feirste. Fuair a deirfi\u00faracha Maria, Anne agus Rose oili\u00faint mar mh\u00fainteoir\u00ed bunscoile freisin. Bhog Kitty go Baile \u00c1tha Cliath chun dul i mbun poist teagaisc. Bh\u00ed s\u00ed p\u00e1irteach i gConradh na Gaeilge. I samhradh na bliana 1911, ph\u00f3s s\u00ed Seamus O\u2019Doherty, a ndearna Hughes cur s\u00edos air mar, \u2018ionada\u00ed taistil ar theach foilsitheoireachta Gill i rith an lae, agus san o\u00edche, ball ceannasach de Bhr\u00e1ithreachas Poblachtach na h\u00c9ireann.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed s\u00ed i gcro\u00edl\u00e1r imeachta\u00ed na mblianta sin freisin, agus mar a thug a mac Kevin le fios ina cuimhn\u00ed cinn, <em>My Parents and Other Rebels<\/em>, bh\u00ed s\u00ed b\u00e1\u00fail i gc\u00f3na\u00ed le daoine ar ph\u00e1 \u00edseal agus nach raibh go maith as. Thug s\u00ed c\u00fanamh do Constance de Markievicz ina cistin anraith i Halla na Saoirse le linn na Stailce Saothair, 1913. Chuaigh s\u00ed isteach i gCumann na mBan dh\u00e1 mh\u00ed tar \u00e9is a bhunaithe agus bh\u00ed s\u00ed ina ball den Ard Craobh. Ina cuntas ar Bhi\u00far\u00f3 na Staire M\u00edleata, rinne s\u00ed cur s\u00edos ar an bp\u00e1irt a bh\u00ed aici in ullmh\u00fa agus i bplean\u00e1il an \u00c9ir\u00ed Amach. Coinn\u00edodh s\u00fail ar a mbaile ag 32 Sr\u00e1id Chonnacht mar go raibh aithne air mar l\u00e1rionad gn\u00edomha\u00edochta\u00ed. Rinne s\u00ed cur s\u00edos ina cuntas ar conas a rinneadh Ceann Gn\u00edomhach ar Chomhairle Uachtarach Rialtas Sealadach na Poblachta d\u00e1 fear c\u00e9ile ina dhiaidh sin.<\/p>\n\n\n\n<p>Tugadh an tSi\u00far Columba mar ainm ar a deirfi\u00far is sine Kitty Maria a raibh gairm aici ina bean rialta Loreto \u00f3 1906. Scr\u00edobh s\u00ed liric\u00ed an bhail\u00e9id pholaiti\u00fail iomr\u00e1iteach: <em>\u2018Who Fears to Speak of Easter Week.\u2019<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bh\u00ed Kitty, ball de Chumann na mBan, mar chuid d\u2019eagr\u00fa na hiarrachta ollmh\u00f3ire taca\u00edochta do theaghlaigh na ndaoine a cuireadh i bpr\u00edos\u00fan tar \u00e9is \u00c9ir\u00ed Amach 1916, mar Iontaobha\u00ed agus mar R\u00fana\u00ed ar Chumann Ch\u00fanamh N\u00e1isi\u00fanta na h\u00c9ireann, agus measadh \u00ed a bheith ar cheann de na baill ba ghn\u00edomha\u00ed. Bh\u00ed baint aici leis an bhfeachtas frithchoinscr\u00edofa agus ghlac s\u00ed p\u00e1irt freisin i ngluaiseacht athbhunaithe Shinn F\u00e9in agus san iarracht toghch\u00e1na\u00edochta d\u2019iarrth\u00f3ir\u00ed Shinn F\u00e9in. Sheas s\u00ed, ach n\u00edor \u00e9irigh l\u00e9i, i dtoghch\u00e1n 1920 do Bhardas Bhaile \u00c1tha Cliath, ach toghadh \u00ed mar Chaomhn\u00f3ir Dl\u00ed na mBocht. Chaith a fear c\u00e9ile am sa phr\u00edos\u00fan i rith na tr\u00e9imhse sin.<\/p>\n\n\n\n<p>Faoin mbliain 1920, bh\u00ed an l\u00e1n\u00fain agus a gc\u00faigear clainne Kevin, Aidan, Eithne, Colm, Feic\u00edn i Meirice\u00e1, agus rugadh an s\u00e9\u00fa leanbh, R\u00f3is\u00edn, ann. Chuir Gael-Mheirice\u00e1naigh f\u00e1ilte rompu agus d\u2019\u00f3st\u00e1il Club \u00c9ireannach Philadelphia f\u00e1ilti\u00fa d\u00f3ibh. Laistigh de thr\u00e9imhse ghearr ama, ghlac Seamus O\u2019Doherty smacht bainist\u00edochta agus eagarth\u00f3ireachta ar an <em>Irish Press<\/em>. Chuidigh Kitty leis an nuacht\u00e1n a bhainisti\u00fa agus ailt a scr\u00edobh. Bhunaigh s\u00ed an coiste f\u00f3irithinte Gael-Mheirice\u00e1nach chomh maith agus rinne s\u00ed comhord\u00fa ar fhaoiseamh a sheoladh go h\u00c9irinn i bhfoirm \u00e9ada\u00ed agus sol\u00e1thairt\u00ed leighis. Bh\u00ed s\u00ed p\u00e1irteach i dtiom\u00e1nt\u00e1n an bhanna tiomsaithe airgid. Bhunaigh s\u00ed C\u00fant\u00f3ir Ban de chuid Clan na nGael. Bhuail Kitty le Gael-Mheirice\u00e1naigh m\u00f3r le r\u00e1 freisin maidir le c\u00fais na h\u00c9ireann, agus labhair s\u00ed le gr\u00fapa\u00ed ban as \u00c9irinn agus le gr\u00fapa\u00ed eile lena n-\u00e1ir\u00edtear n\u00e1isi\u00fanaithe Indiacha. Bh\u00ed s\u00ed mar chuid d\u2019ag\u00f3id\u00ed pic\u00e9ad a eagra\u00edodh sa chathair. N\u00edos d\u00e9ana\u00ed scr\u00edobhfadh s\u00ed faoin ama seo in <em>Assignment America<\/em>, a foils\u00edodh i Nua-Eabhrac, 1957.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u2019fhan an l\u00e1n\u00fain gn\u00edomhach go polaiti\u00fail i rith na tr\u00e9imhse seo, agus nuair a th\u00e1inig an sos cogaidh, de r\u00e9ir an Dr Hughes, bh\u00ed Kitty agus Seamus i measc na ndaoine a bh\u00ed tar \u00e9is an idirbhearta\u00edocht ar son na s\u00edoch\u00e1na agus a dtortha\u00ed a mh\u00fanl\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lizzie Leonard<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/The-Leonard-sisters.pdf\">L\u00e9igh alt an Dr. Hughes anseo<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p>Tr\u00e1th an tSosa Cogaidh, mheabhraigh Lizzie ina dhiaidh sin, bh\u00ed a cuid oibre d\u2019fheachtas an neamhsple\u00e1chais mar a bh\u00edodh de ghn\u00e1th, agus iad ag fanacht ar thoradh na gcainteanna i Londain.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u2019fh\u00e1s Lizzie Leonard agus a deirfi\u00faracha an\u00edos ar an bhfeirm i mBaile an Bhealaigh, Dealbhna. Mar aon le c\u00faraim\u00ed feirme, fuair Lizzie oili\u00faint mar mhils\u00edneoir, agus nuair nach raibh s\u00ed in ann fosta\u00edocht a fh\u00e1il, bhunaigh s\u00ed a caif\u00e9 f\u00e9in ag 39 Sr\u00e1id an Iarla. I ndiaidh \u00c9ir\u00ed Amach 1916, chuaigh Lizzie isteach i gCumann na mBan atheagraithe agus an r\u00f3l a bh\u00ed aici san fheachtas ar son neamhsple\u00e1chais n\u00e1 gn\u00edomha\u00edochta\u00ed frith-chomhscr\u00edofa, toghch\u00e1na\u00edocht, agus aire a thabhairt do riachtanais na bpr\u00edos\u00fanach. Bh\u00ed roinnt den teaghlach gn\u00edomhach. Bh\u00ed a dearth\u00e1ireacha Edward (Ned) agus Patrick ina mbaill de Chuideachta Dhealbhna, 4\u00fa Briog\u00e1id na M\u00ed, IRA.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"663\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/23-NEW-MSPC-Lizzie-Leonard-6-1-663x1024.png\" alt class=\"wp-image-1626\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/23-NEW-MSPC-Lizzie-Leonard-6-1-663x1024.png 663w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/23-NEW-MSPC-Lizzie-Leonard-6-1-194x300.png 194w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/23-NEW-MSPC-Lizzie-Leonard-6-1.png 726w\" sizes=\"auto, (max-width: 663px) 100vw, 663px\"><figcaption>Le caoinchead \u00f3 Bhi\u00far\u00f3 Chartlann M\u00edleata na h\u00c9ireann<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Rinneadh ionaid ghn\u00edomha\u00edochta d\u2019fheirm Leonard agus den chaif\u00e9, agus bh\u00ed aithne mhaith ag F\u00f3rsa\u00ed na Cor\u00f3nach orthu. Bh\u00ed ruathar ar an gcaif\u00e9 i m\u00ed Ean\u00e1ir 1920 sa chuardach ar \u2018fhear ar a theitheadh\u2019, tuairisc\u00edodh san <em>Irish Bulletin<\/em> go raibh 30 p\u00f3il\u00edn\u00ed armtha tar \u00e9is dul isteach san \u00e1itreabh. Gabhadh a dearth\u00e1ireacha i 1920 agus coinn\u00edodh iad i gCampa Bhaile U\u00ed Chionnabhair, Contae an D\u00fain. Bh\u00ed na deirfi\u00faracha faoi bhagairt i gc\u00f3na\u00ed go nd\u00f3fa\u00ed a n-\u00e1itreabh. \u2018I ngl\u00fain de mhn\u00e1 cr\u00f3ga\u2019, a mheabhraigh comhaoiseach amh\u00e1in, \u2018ba cheart di a bheith ainmnithe i measc na mban is fearr.\u2019<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p>I m\u00ed an Mh\u00e1rta 1921 bh\u00ed baint mh\u00f3r ag Lizzie le hoibr\u00edocht chun oifigeach de chuid IRA an Mhuileann gCearr, Charles Begnall, a scaoileadh saor \u00f3 phr\u00edos\u00fanacht i mbeairic mh\u00edleata an Mhuileann gCearr. Thug s\u00ed l\u00e9argas ar an m\u00e9id a tharla ina hIarratas ar Phinsean Seirbh\u00edse M\u00edleata:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"649\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/MSP34REF45583-Elizabeth-Leonard-047-002-649x1024.jpg\" alt class=\"wp-image-1596\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/MSP34REF45583-Elizabeth-Leonard-047-002-649x1024.jpg 649w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/MSP34REF45583-Elizabeth-Leonard-047-002-190x300.jpg 190w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/MSP34REF45583-Elizabeth-Leonard-047-002-768x1212.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/MSP34REF45583-Elizabeth-Leonard-047-002-973x1536.jpg 973w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/MSP34REF45583-Elizabeth-Leonard-047-002-1298x2048.jpg 1298w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/MSP34REF45583-Elizabeth-Leonard-047-002-scaled.jpg 1622w\" sizes=\"auto, (max-width: 649px) 100vw, 649px\"><figcaption>Iarratas ar Phinsean Seirbh\u00edse M\u00edleata Elizabeth Leonard lch 47 MSP34REF45583. Le caoinchead \u00f3 Bhi\u00far\u00f3 Chartlann M\u00edleata na h\u00c9ireann.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Eileen McGrane (An Dr. Eileen MacCarvill ina dhiaidh sin)<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"756\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Photo-2-A-photograph-of-Dr.-Eileen-MacCarvill-her-husband-Dr.-Patrick-MacCarvill-in-1925-from-MacCarvill-family-collection-003-756x1024.jpg\" alt class=\"wp-image-1599\" srcset=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Photo-2-A-photograph-of-Dr.-Eileen-MacCarvill-her-husband-Dr.-Patrick-MacCarvill-in-1925-from-MacCarvill-family-collection-003-756x1024.jpg 756w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Photo-2-A-photograph-of-Dr.-Eileen-MacCarvill-her-husband-Dr.-Patrick-MacCarvill-in-1925-from-MacCarvill-family-collection-003-221x300.jpg 221w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Photo-2-A-photograph-of-Dr.-Eileen-MacCarvill-her-husband-Dr.-Patrick-MacCarvill-in-1925-from-MacCarvill-family-collection-003-768x1041.jpg 768w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Photo-2-A-photograph-of-Dr.-Eileen-MacCarvill-her-husband-Dr.-Patrick-MacCarvill-in-1925-from-MacCarvill-family-collection-003-1133x1536.jpg 1133w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Photo-2-A-photograph-of-Dr.-Eileen-MacCarvill-her-husband-Dr.-Patrick-MacCarvill-in-1925-from-MacCarvill-family-collection-003-1511x2048.jpg 1511w, https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/Photo-2-A-photograph-of-Dr.-Eileen-MacCarvill-her-husband-Dr.-Patrick-MacCarvill-in-1925-from-MacCarvill-family-collection-003-scaled.jpg 1889w\" sizes=\"auto, (max-width: 756px) 100vw, 756px\"><figcaption>An Dr Eileen MacCarvill lena fear c\u00e9ile an Dr Patrick MacCarvill i 1925. Le caoinchead \u00f3 bhaili\u00fach\u00e1n teaghlaigh MacCarvill.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>I m\u00ed I\u00fail 1921, nuair a th\u00e1inig an sos cogaidh i bhfeidhm, bh\u00ed Eileen McGrane, as Cill Li\u00facaine \u00f3 dh\u00fachas, i bpr\u00edos\u00fan i bPr\u00edos\u00fan Walton, Learpholl, Sasana. Bh\u00ed s\u00ed ar dhuine de phr\u00edomhghn\u00edomhair\u00ed Mh\u00edch\u00edl U\u00ed Choile\u00e1in. Rinne 15 ball de Rann\u00e1n C\u00fanta iomr\u00e1iteach an RIC ruathar ar a h\u00e1ras\u00e1n ag 21 Sr\u00e1id Dh\u00e1sain ar O\u00edche Chinn Bliana 31 Nollaig 1920. Tugann a garin\u00edon is \u00f3ige, <strong>Marika MacCarvill<\/strong>, cur s\u00edos ar an sc\u00e9al faoi ghabh\u00e1il Eileen, triail ag Armch\u00fairt Ghinear\u00e1lta Allamuigh a tion\u00f3ladh in Aontas Bhaile \u00c1tha Cliath Thuaidh ar an 12 Bealtaine 1921 agus a d\u00edbirt chuig Pr\u00edos\u00fan Walton i Learpholl ar an 25 Bealtaine 1921. Sa ph\u00edosa seo tugann Marika MacCarvill cur s\u00edos ar conas a cionta\u00edodh \u00ed i dtriail Eileen McGrane as airm a bheith ina seilbh aici seachas \u00ed a bheith ciontaithe as c\u00e1ip\u00e9is\u00ed inchoiritheacha a aims\u00edodh ina h\u00e1ras\u00e1n, a thug mionsonra\u00ed ar a baint leis an l\u00edonra faisn\u00e9ise. F\u00e9ach ar an ngearrscann\u00e1n seo agus faigh amach c\u00e9n f\u00e1th a ndearnadh f\u00edor-r\u00f3l Eileen McGrane a cheilt \u2026 de r\u00e9ir mar a bh\u00ed idirbhearta\u00edocht an tSosa Cogaidh ar si\u00fal.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-vimeo wp-block-embed-vimeo wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"1080p.mov\" src=\"https:\/\/www.mna100.ie\/wp\/wp-admin\/admin-ajax.php?action=gdpr_iframe_blocker&amp;src=https:\/\/player.vimeo.com\/video\/581152803?dnt=1&amp;app_id=122963\" width=\"500\" height=\"281\" frameborder=\"0\" allow=\"autoplay; fullscreen; picture-in-picture; clipboard-write\" data-gdpr-iframesrc=\"https:\/\/player.vimeo.com\/video\/581152803?dnt=1&amp;app_id=122963\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu\u00edochas speisialta le Marika MacCarvill, teaghlach MacCarvill agus Melanie McQuade, Oifigeach Oidhreachta le Comhairle Contae na hIarmh\u00ed.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e1 raibh na mn\u00e1 seo nuair a f\u00f3gra\u00edodh an Sos Cogaidh, agus c\u00e9n bhaint a bh\u00ed acu le feachtas ar son neamhsple\u00e1chais? D\u00edr\u00edonn Mn\u00e1100.ie i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le Stara\u00ed C\u00f3naithe Dheich mBliana na gCuimhneach\u00e1n i gContae na hIarmh\u00ed an Dr Paul Hughes ar roinnt mn\u00e1 \u00f3n Iarmh\u00ed agus an \u00e1it a raibh siad 100 bliain \u00f3 &hellip; <a href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1572,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","categories":[3],"class_list":["post-2003","centenary-moments","type-centenary-moments","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-article"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mn\u00e1 na hIarmh\u00ed  Alice Ginnell, Kitty O\u2019Doherty, Lizzie Leonard, Eileen McGrane - Mn\u00e1 100<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ga_IE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mn\u00e1 na hIarmh\u00ed  Alice Ginnell, Kitty O\u2019Doherty, Lizzie Leonard, Eileen McGrane - Mn\u00e1 100\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"C\u00e1 raibh na mn\u00e1 seo nuair a f\u00f3gra\u00edodh an Sos Cogaidh, agus c\u00e9n bhaint a bh\u00ed acu le feachtas ar son neamhsple\u00e1chais? D\u00edr\u00edonn Mn\u00e1100.ie i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le Stara\u00ed C\u00f3naithe Dheich mBliana na gCuimhneach\u00e1n i gContae na hIarmh\u00ed an Dr Paul Hughes ar roinnt mn\u00e1 \u00f3n Iarmh\u00ed agus an \u00e1it a raibh siad 100 bliain \u00f3 &hellip; Continued\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mn\u00e1 100\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/DepartmentofCultureIRL\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-08-21T12:39:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/map-marked-2.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1195\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"646\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@DeptCulturelRL\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"17 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/\",\"url\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/\",\"name\":\"Mn\u00e1 na hIarmh\u00ed Alice Ginnell, Kitty O\u2019Doherty, Lizzie Leonard, Eileen McGrane - Mn\u00e1 100\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/map-marked-2.png\",\"datePublished\":\"2021-07-29T14:15:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-08-21T12:39:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/map-marked-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/map-marked-2.png\",\"width\":1195,\"height\":646},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Centenary Moments\",\"item\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/centenary-moments\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mn\u00e1 na hIarmh\u00ed Alice Ginnell, Kitty O\u2019Doherty, Lizzie Leonard, Eileen McGrane\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/\",\"name\":\"Mn\u00e1 100\",\"description\":\"Highlighting the role of women during this Decade of Centenaries.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.mna100.ie\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ga-IE\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mn\u00e1 na hIarmh\u00ed  Alice Ginnell, Kitty O\u2019Doherty, Lizzie Leonard, Eileen McGrane - Mn\u00e1 100","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/","og_locale":"ga_IE","og_type":"article","og_title":"Mn\u00e1 na hIarmh\u00ed  Alice Ginnell, Kitty O\u2019Doherty, Lizzie Leonard, Eileen McGrane - Mn\u00e1 100","og_description":"C\u00e1 raibh na mn\u00e1 seo nuair a f\u00f3gra\u00edodh an Sos Cogaidh, agus c\u00e9n bhaint a bh\u00ed acu le feachtas ar son neamhsple\u00e1chais? D\u00edr\u00edonn Mn\u00e1100.ie i gcomhph\u00e1irt\u00edocht le Stara\u00ed C\u00f3naithe Dheich mBliana na gCuimhneach\u00e1n i gContae na hIarmh\u00ed an Dr Paul Hughes ar roinnt mn\u00e1 \u00f3n Iarmh\u00ed agus an \u00e1it a raibh siad 100 bliain \u00f3 &hellip; Continued","og_url":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/","og_site_name":"Mn\u00e1 100","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/DepartmentofCultureIRL\/","article_modified_time":"2024-08-21T12:39:50+00:00","og_image":[{"width":1195,"height":646,"url":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/map-marked-2.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@DeptCulturelRL","twitter_misc":{"Est. reading time":"17 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/","url":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/","name":"Mn\u00e1 na hIarmh\u00ed Alice Ginnell, Kitty O\u2019Doherty, Lizzie Leonard, Eileen McGrane - Mn\u00e1 100","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/map-marked-2.png","datePublished":"2021-07-29T14:15:00+00:00","dateModified":"2024-08-21T12:39:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/map-marked-2.png","contentUrl":"https:\/\/www.mna100.ie\/app\/uploads\/2021\/07\/map-marked-2.png","width":1195,"height":646},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/centenary-moments\/mna-na-hiarmhi-alice-ginnell-kitty-odoherty-lizzie-leonard-eileen-mcgrane\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Centenary Moments","item":"https:\/\/www.mna100.ie\/centenary-moments\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mn\u00e1 na hIarmh\u00ed Alice Ginnell, Kitty O\u2019Doherty, Lizzie Leonard, Eileen McGrane"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.mna100.ie\/#website","url":"https:\/\/www.mna100.ie\/","name":"Mn\u00e1 100","description":"Highlighting the role of women during this Decade of Centenaries.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.mna100.ie\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga-IE"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments\/2003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/centenary-moments"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2003"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments\/2003\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2012,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/centenary-moments\/2003\/revisions\/2012"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1572"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mna100.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}